Kultura jako filar odbudowy Ukrainy — debata podczas konferencji w Gdańsku

W dniach 25–26 czerwca 2026 roku w Gdańsku odbyła się Ukraine Recovery Conference 2026 — najważniejsze międzynarodowe forum poświęcone odbudowie, reformom i modernizacji Ukrainy. Tegoroczna edycja zorganizowana została pod wspólnym przewodnictwem Polski i Ukrainy. Polskie Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego reprezentowała ministra Marta Cienkowska, która wzięła udział w debacie poświęconej roli kultury w procesie odbudowy.

Kultura jako filar odporności społecznej

Debata zatytułowana „Kultura i kapitał ludzki: dziedzictwo, odporność, łączenie społeczeństw i europejska przyszłość Ukrainy” odbyła się 25 czerwca w gdańskim centrum Amber Expo. Obok ministry Cienkowskiej uczestniczyli w niej: Tetiana Bereżna, ministra kultury Ukrainy, Krista Pikkat, dyrektorka Departamentu ds. Kultury i Sytuacji Kryzysowych UNESCO, Darius Skusevičius, ambasador nadzwyczajny ds. koordynacji odbudowy i rekonstrukcji Ukrainy w Ministerstwie Spraw Zagranicznych Litwy, Boris Kudlička, dyrektor Teatru Wielkiego – Opery Narodowej, oraz ukraiński reżyser Mścisław Czernow. Dyskusję moderowała Aruna Gujral, dyrektorka generalna ICCROM.

Uczestnicy debaty omawiali rolę kultury jako jednego z fundamentów odporności społecznej i odbudowy Ukrainy. Podkreślano, że kultura nie tylko dokumentuje skutki wojny i chroni dziedzictwo zagrożone zniszczeniem, ale także wzmacnia wspólnoty, buduje kapitał ludzki oraz wspiera proces integracji europejskiej. Wśród kluczowych zagadnień znalazły się: ochrona i odbudowa dziedzictwa kulturowego, kultura jako czynnik rozwoju gospodarczego i kapitału ludzkiego, wspólnoty lokalne i spójność społeczna oraz kultura a bezpieczeństwo narodowe.

Cienkowska: odbudowa Ukrainy bez inwestycji w kulturę jest niemożliwa

„Kultura jest istotnym elementem infrastruktury krytycznej. Jej rolą jest opowiadanie prawdziwych historii w taki sposób, by docierały do ludzi, by ich poruszały. Война za naszą wschodnią granicą toczy się także o kulturę. Kultura Ukrainy jest celem, co oznacza że kultura europejska również jest celem w tej wojnie” — mówiła ministra Marta Cienkowska podczas debaty. „Musimy zmienić postrzeganie kultury przez szefów instytucji finansowych, by świat biznesu zrozumiał, że odbudowa Ukrainy bez inwestycji w kulturę jest w praktyce niemożliwa. Kultura, jako fundament tożsamości, wzmacnia odporność społeczną. Wspólnoty, które zachowują tożsamość, szybciej się odbudowują” — dodała.

Włączenie kultury do głównych obszarów dyskusji podczas URC 2026 potwierdziło rosnące przekonanie społeczności międzynarodowej, że skuteczna odbudowa Ukrainy wymaga nie tylko inwestycji infrastrukturalnych i gospodarczych, ale także wzmacniania kapitału społecznego, ochrony dziedzictwa oraz budowania trwałej odporności społeczeństwa.

Ukraine Recovery Conference — historia i cel

Ukraine Recovery Conference jest organizowana od 2017 roku, kiedy pod nazwą Konferencji na rzecz Reform w Ukrainie odbyła się po raz pierwszy w Londynie. Po rozpoczęciu pełnoskalowej rosyjskiej agresji spotkania te stały się kluczową platformą koordynacji międzynarodowego wsparcia dla Ukrainy. Tegoroczna edycja obejmuje zagadnienia związane z odbudową infrastruktury, rozwojem przedsiębiorczości, inwestycjami, energetyką, kapitałem ludzkim, edukacją, samorządnością oraz kulturą. Inaugurację konferencji 25 czerwca otworzyli: premier Donald Tusk, premier Ukrainy Julija Swyrydenko, przewodniczący Rady Europejskiej Antonio Costa oraz przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen.

Źródło i zdjęcia: Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego