Ruszył konkurs grantowy na ochronę dziedzictwa kulturowego w Ukrainie. Do 30 tysięcy euro na projekt
W ramach projektu „REHERIT 2.0: Wspólna odpowiedzialność za wspólne dziedzictwo” wystartował program grantowy „Odkrywanie wspólnego: pamięć, historie i dziedzictwo kulturowe”, wspierający inicjatywy w społecznościach lokalnych, które badają, interpretują, zachowują i rozwijają wielokulturowe dziedzictwo jako zasób służący zrozumieniu i odporności – poinformowało Ministerstwo Kultury Ukrainy.
Dziedzictwo jako zasób pamięci i traumy
Ukraińskie dziedzictwo kulturowe określono jako złożoną, wielowarstwową płaszczyznę, obejmującą historie współistnienia różnych kultur, codzienne praktyki, tradycje, twórczość i doświadczenia ludzi. Często kryje też w sobie doświadczenie traum historycznych – strat, przemocy, wymuszonych zmian i przemilczeń. Przywracanie tych historii i mówienie o nich we wspólnej przestrzeni uznano za ważny krok w kierunku odbudowy poczucia integralności wspólnoty, co ma szczególne znaczenie w kontekście rosyjskiej wojny przeciwko Ukrainie, gdy społeczności lokalne stają przed trudnymi pytaniami o stratę, pamięć, przynależność i przyszłość.
Podkreślono, że odpowiedzialne rozumienie dziedzictwa pomaga ujawnić unikalność terytoriów, wzmacnia poczucie przynależności mieszkańców, jednoczy społeczność oraz tworzy nowe możliwości interakcji, edukacji, kultury lokalnej i rozwoju gospodarczego. Program skupia się na potencjale rozwojowym dziedzictwa – jego zdolności do wzmacniania lokalnej tożsamości, kształtowania nowych praktyk edukacyjnych, kulturalnych, turystycznych i kreatywnych, wspierania stabilności instytucji lokalnych oraz tworzenia warunków dla rozwoju społeczno-gospodarczego wspólnot. Dla organizatorów projektu REHERIT 2.0 istotne jest, by wspierane projekty łączyły wrażliwą pracę z pamięcią i dziedzictwem z realistyczną wizją ich długofalowego znaczenia dla społeczności.
Kto może aplikować
Do udziału zaproszono podmioty działające w obszarach dziedzictwa kulturowego, kultury, historii lokalnej, muzealnictwa, praktyk kreatywnych, urbanistyki, rozwoju lokalnego, edukacji, badań naukowych, rzecznictwa lub dziedzin pokrewnych związanych z tematyką programu. Wnioskodawcami mogą być osoby prawne lub przedsiębiorcy indywidualni posiadający udokumentowane doświadczenie w realizacji projektów lub świadczeniu usług w danej dziedzinie. Do konkursu mogą przystąpić podmioty ze wszystkich regionów Ukrainy, a dodatkowym atutem będzie, jeśli projekt ma znaczące powiązanie z historią wielokulturowej przeszłości danej społeczności, lokalnym kontekstem lub trwającymi już inicjatywami dotyczącymi badania, zachowania, aktualizacji lub odpowiedzialnego zarządzania wielokulturowym dziedzictwem.
Wysokość grantu i harmonogram naboru
Wysokość jednego grantu wynosi od 10 do 30 tysięcy euro. Nabór wniosków prowadzony jest dwuetapowo. Koncepcje projektów można składać za pośrednictwem formularza online do 30 lipca 2026 roku. Po ogłoszeniu listy 20 najlepszych koncepcji, ich autorzy zostaną zaproszeni do złożenia pełnych wniosków. Zwycięzców ogłoszą w listopadzie 2026 roku. Realizacja wspieranych projektów przewidziana jest na okres od stycznia do września 2027 roku, a raportowanie – od października do listopada 2027 roku.
Jeden wnioskodawca może złożyć maksymalnie dwa wnioski – po jednym w ramach każdej z dwóch puli tematycznych – ale dofinansowanie może otrzymać tylko jeden z nich, ten oceniony najwyżej.
Dwie pule tematyczne konkursu
Pierwsza pula, „Badanie, rozumienie i aktualizacja dziedzictwa”, obejmuje wsparcie dla projektów dotyczących między innymi: badania i zachowania wielokulturowego dziedzictwa kulturowego poprzez formaty i podejścia partycypacyjne (badania historii mówionej, archiwizacja, oznakowanie itp.); aktualizacji i poszerzania świadomości dziedzictwa kulturowego za pomocą narzędzi cyfrowych, w tym tworzenia platform i produktów cyfrowych takich jak strony internetowe, aplikacje mobilne, interaktywne mapy czy modelowanie 3D; ponownego przemyślenia dziedzictwa kulturowego miast, miasteczek i wsi poprzez praktyki artystyczne i formaty medialne, takie jak wystawy, filmy dokumentalne, praca z materiałami archiwalnymi w formie artystycznych praktyk wizualnych lub audio czy podcasty; a także prowadzenia lokalnych kampanii rzeczniczych na rzecz inkluzywnego rozumienia dziedzictwa kulturowego, wzmacniania więzi społecznych i wrażliwości poprzez pracę z dziedzictwem.
Druga pula, „Zachowanie, zarządzanie i rozwój dziedzictwa”, obejmuje wsparcie dla projektów dotyczących: prowadzenia badań przedprojektowych i opracowywania dokumentacji projektowo-kosztorysowej; rozwoju koncepcji projektowych w celu przyciągnięcia inwestycji, w tym publicznych projektów inwestycyjnych (DREAM); restauracji lub konserwacji małych obiektów lub części obiektów dziedzictwa kulturowego; tworzenia rejestrów aktualnego stanu obiektów dziedzictwa kulturowego oraz dokumentacji ewidencyjnej; opracowywania strategii (dla wspólnot terytorialnych, instytucji, obiektów dziedzictwa) i programów zachowania; a także ustanawiania funkcji zarządzania dziedzictwem kulturowym w społecznościach, w tym rozwoju polityk lokalnych i kampanii rzeczniczych na poziomie lokalnym i regionalnym dotyczących funkcji zarządzania dziedzictwem kulturowym.
Organizatorzy programu
Program grantowy „Odkrywanie wspólnego: pamięć, historie i dziedzictwo kulturowe” jest jednym z kluczowych elementów projektu „REHERIT 2.0: Wspólna odpowiedzialność za wspólne dziedzictwo”, którego celem jest aktualizacja i ponowne przemyślenie roli lokalnego wielokulturowego dziedzictwa jako wspólnego zasobu dla lokalnego rozwoju społeczno-gospodarczego, a także zasobu służącego zrozumieniu i przezwyciężaniu dyskryminacji. Projekt „REHERIT 2.0″ realizowany jest przez Centrum Historii Miejskiej oraz Centrum Rozwoju Regionalnego Agencji Rozwoju Gospodarczego PPV, przy wsparciu finansowym Unii Europejskiej.
Szczegółowe informacje o warunkach konkursu oraz formularz zgłoszeniowy dostępne są na stronie internetowej REHERIT. Pytania można kierować na adres reherit@lvivcenter.org.
Źródło: Ministerstwo Kultury Ukrainy, REHERIT.