Ukraińcy będą mogli sprawdzić, kto i w jakim celu przegląda ich dane w rejestrach

Rząd Ukrainy przyjął rozporządzenie uruchamiające podsystem monitorowania dostępu do danych w systemie Trembita. Jak poinformowało Ministerstwo Transformacji Cyfrowej, oznacza to istotną zmianę w kontroli nad informacjami gromadzonymi w państwowych rejestrach. Dotychczas obywatele nie mieli wglądu w to, kto korzysta z ich danych – nowe rozwiązanie ma wprowadzić pełną przejrzystość w tym obszarze.

Rejestrowanie każdego dostępu do danych

Każdy przypadek wymiany danych obywateli pomiędzy instytucjami państwowymi będzie od teraz rejestrowany. Użytkownicy otrzymają powiadomienia w aplikacji Diia, w których znajdą szczegółowe informacje o tym, kto uzyskał dostęp do ich danych, kiedy to nastąpiło oraz w jakim celu zostały one wykorzystane. Oznacza to, że obywatel będzie mógł na bieżąco śledzić, w jaki sposób administracja publiczna korzysta z jego danych.
Rozwiązanie ma zwiększyć przejrzystość działania państwa i ograniczyć sytuacje, w których dane byłyby wykorzystywane bez wiedzy zainteresowanej osoby. Jednocześnie każdy dostęp pozostawi ślad w systemie, co ma działać prewencyjnie wobec ewentualnych nadużyć.

Cel wdrożenia i znaczenie zmian

Wprowadzenie systemu ma na celu wzmocnienie ochrony danych osobowych oraz zwiększenie zaufania do instytucji publicznych. Ministerstwo podkreśla, że nowe rozwiązanie daje obywatelom realne narzędzie kontroli nad tym, co dzieje się z ich danymi.
Zmiany wpisują się także w proces dostosowywania Ukrainy do europejskich standardów ochrony danych. W praktyce oznacza to wdrażanie rozwiązań zbliżonych do tych, które funkcjonują w państwach Unii Europejskiej, gdzie transparentność przetwarzania danych jest jednym z kluczowych elementów systemu.

Jak działa system Trembita

W praktyce instytucja państwowa, która potrzebuje danych obywatela do realizacji usługi lub wykonywania swoich kompetencji, składa zapytanie do odpowiedniego rejestru. System Trembita automatycznie rejestruje takie zdarzenie, a użytkownik otrzymuje w aplikacji Diia powiadomienie zawierające szczegóły: kto, kiedy i w jakim celu uzyskał dostęp do jego danych.
Mechanizm ten ma zapewnić ciągłość informacji i umożliwić pełne odtworzenie historii dostępu do danych. Dzięki temu obywatel nie tylko widzi pojedyncze operacje, ale może także analizować ich częstotliwość i zasadność.

Zakres działania i wyjątki od powiadomień

Nowy system nie będzie obejmował wszystkich przypadków dostępu do danych. Wyłączone z niego zostały sytuacje związane z prowadzeniem postępowań karnych, działalnością kontrwywiadowczą, walką z terroryzmem oraz czynnościami wykonywanymi w ramach śledztw.
Oznacza to, że w takich przypadkach użytkownik nie otrzyma powiadomienia o dostępie do jego danych. Rozwiązanie to wynika z charakteru tych działań i konieczności zachowania poufności, jednak jednocześnie wskazuje, że system nie obejmuje pełnego spektrum wykorzystania danych przez państwo.

Rozwój systemu i finansowanie

System Trembita rozwijany jest przy wsparciu projektu Unii Europejskiej DT4UA, realizowanego przez Akademię e-Government. Nowe funkcjonalności finansowane są w ramach międzynarodowej pomocy technicznej, co oznacza, że ich wdrożenie nie wymaga dodatkowych środków z budżetu państwa na etapie rozwoju. Ministerstwo Transformacji Cyfrowej zapowiada, że szczegóły dotyczące uruchomienia podsystemu oraz dalszego rozszerzania jego funkcji będą przedstawiane w kolejnych komunikatach.

Źródło/zdjęcie: Ministerstwo Transformacji Cyfrowej Ukrainy