30 lat partnerstwa Gdańska i Odessy: od wymiany samorządowej do pomocy wojennej

Przedstawiciele Gdańska i Odessy wspólnie z konsul Ukrainy Svitlaną Krysą zasadzili we wtorek, 22 września, pamiątkowe drzewko na Targu Rakowym w Gdańsku z okazji 30-lecia partnerstwa obu miast.

„Chcę jasno i bez wahania powiedzieć, że Gdańsk jest z wami” — powiedziała podczas uroczystości przewodnicząca Rady Miasta Gdańska Agnieszka Owczarczak.

Trzy dekady współpracy samorządowej

Partnerstwo Gdańska i Odessy zostało formalnie zainicjowane 7 czerwca 1996 roku, na mocy decyzji podjętej przez obie rady miast. Przez trzy dekady obejmowało między innymi współpracę samorządową, edukację, kulturę, gospodarkę, wymianę młodzieży oraz doświadczeń związanych z rozwojem miast.

W pierwszych latach współpraca koncentrowała się przede wszystkim na wymianie doświadczeń związanych z funkcjonowaniem samorządu lokalnego — organizowano wizyty studyjne, spotkania przedstawicieli władz lokalnych, konferencje oraz seminaria poświęcone zarządzaniu miastem, planowaniu przestrzennemu, ochronie środowiska i rozwojowi transportu. Gdańsk dzielił się doświadczeniami zdobytymi w trakcie własnej transformacji ustrojowej i budowy nowoczesnego samorządu, wspierając partnerów z Odessy w procesach modernizacyjnych.

Równolegle rozwijała się współpraca kulturalna i społeczna — mieszkańcy obu miast uczestniczyli w wydarzeniach promujących polską i ukraińską kulturę, koncertach, wystawach, spotkaniach literackich oraz projektach artystycznych. Ważnym elementem partnerstwa były też inicjatywy edukacyjne, wymiany młodzieży oraz współpraca szkół i instytucji naukowych. Z biegiem lat współpraca objęła również zagadnienia gospodarcze i strategiczne, w tym wymianę doświadczeń dotyczących funkcjonowania miast portowych, rozwoju infrastruktury, bezpieczeństwa energetycznego oraz wzmacniania lokalnej przedsiębiorczości.

Pomoc dla Odessy po rosyjskiej agresji

Po rosyjskiej agresji na Ukrainę współpraca obu miast nabrała szczególnego znaczenia. Gdańsk aktywnie wspiera Odessę pomocą materialną i doświadczeniem samorządowym — jak przypomniał wiceprezydent Gdańska Piotr Grzelak, miasto podarowało Odessie wóz strażacki, wykorzystywany do gaszenia pożarów w regularnie bombardowanym przez Rosjan porcie, a w lutym 2026 roku przekazało dodatkowo pięć generatorów prądotwórczych wspierających funkcjonowanie miejskiej infrastruktury. Wiceprezydent Grzelak dodał, że władze Gdańska wierzą, iż w nieodległym czasie Ukraina wstąpi do Unii Europejskiej.

W Gdańsku przebywa obecnie także grupa samorządowców z Odessy w ramach programu TIPS 4 UA, a latem miasto gościło grupę dzieci i młodzieży z Ukrainy.

Przewodnicząca Rady Miasta Gdańska Agnieszka Owczarczak przypomniała o dramatycznej sytuacji Odessy, wskazując, że każdego dnia w Ukrainie giną ludzie w wyniku rosyjskich ataków — kilka dni wcześniej rosyjski atak uszkodził w Odessie budynek mieszkalny, raniąc 30 osób, w tym pięciomiesięczne dziecko. „Solidarność jest wpisana w tożsamość naszego miasta. Wiemy, co znaczy walka o wolność i godność. Nie jesteście sami” — podkreśliła.

Symbol solidarności i nadziei na odbudowę

Honorowa konsul Ukrainy w Gdańsku Svitlana Krysa przypomniała, że 30 lat temu, w 1996 roku, weszła w życie Konstytucja Ukrainy, i podziękowała Gdańskowi za okazane wsparcie. „Gdy skończy się wojna, mam nadzieję, że razem będziemy odbudowywać Odessę i inne miasta Ukrainy” — powiedziała na zakończenie uroczystości.

Inicjatorem upamiętnienia jubileuszu partnerstwa Gdańska i Odessy była Fundacja Kursaki, kierowana przez Oleha Musycza, związanego zarówno z Odessą, jak i Gdańskiem.

Posadzone na Targu Rakowym drzewo ma być symbolem trzech dekad partnerstwa, solidarności i przyjaźni między Gdańskiem a Odessą, a także nadziei na kolejne lata wspólnego działania.

Źródło i zdjęcia: Urząd Miejski w Gdańsku (gdansk.pl), / Konsulat Generalny Ukrainy w Gdańsku.