ONZ: liczba ofiar cywilnych na Ukrainie wzrosła o 40 procent rok do roku. Ponad 2 miliony ofiar wśród wojskowych

Wysoki Komisarz Narodów Zjednoczonych ds. Praw Człowieka Volker Türk przedstawił Radzie Praw Człowieka ONZ raport o sytuacji humanitarnej na Ukrainie podczas Dialogu Interaktywnego poświęconego Ukrainie (rezolucja 59/22), łącznie z tymczasowym raportem Sekretarza Generalnego ONZ o prawach człowieka na Krymie.

Dzień żałoby w Kijowie

Türk rozpoczął wystąpienie od stwierdzenia, że w Kijowie trwa dzień żałoby. Rosyjski atak we wczesnych godzinach czwartku zabił co najmniej 30 cywilów i zranił co najmniej 99 kolejnych — to jeden z najbardziej śmiercionośnych ataków na Kijów od czasu pełnoskalowej inwazji Federacji Rosyjskiej na Ukrainę.

Wzrost liczby ofiar o 40 procent

Biuro Wysokiego Komisarza zweryfikowało śmierć co najmniej 1270 cywilów oraz zranienie 6850 kolejnych na Ukrainie w okresie od 1 grudnia 2025 do 31 maja 2026 roku — to wzrost o 40 procent w porównaniu z analogicznym okresem rok wcześniej. Türk zaznaczył, że rzeczywista liczba ofiar jest prawdopodobnie wyższa.

96 procent ofiar odnotowano na terytorium kontrolowanym przez rząd Ukrainy — wzrost ten wynika głównie z rosyjskiego użycia broni dalekiego zasięgu i dronów. Jako przykład Türk wskazał atak z 13 i 14 maja, podczas którego rosyjskie siły zbrojne wystrzeliły ponad 1500 dronów i pocisków rakietowych na osiem regionów Ukrainy oraz Kijów, zabijając 27 cywilów i raniąc co najmniej 83.

Odnotowano również ofiary cywilne na terytorium okupowanym przez Rosję — 22 maja w okupowanym Starobielsku w obwodzie ługańskim, podczas ataku ukraińskich sił zbrojnych na miasto, w wyniku uderzenia w kompleks edukacyjny zginęło 21 cywilów, a kolejni zostali ranni.
Według danych przekazanych przez władze rosyjskie, w tym samym okresie (1 grudnia 2025 – 31 maja 2026) na terytorium Federacji Rosyjskiej w 27 regionach zginęło 205 cywilów, a 1302 zostały ranne. Biuro Wysokiego Komisarza nie było w stanie zweryfikować tych danych. Türk ponowił apel do władz rosyjskich o umożliwienie niezależnej weryfikacji.

Wzrost ofiar dronów krótkiego zasięgu o 57 procent

Po obu stronach linii frontu ataki dronów krótkiego zasięgu spowodowały wzrost liczby ofiar cywilnych o 57 procent w porównaniu z analogicznym okresem rok wcześniej — zginęło około 380 cywilów, a ponad 2000 osób zostało rannych.
Na terytorium kontrolowanym przez rząd Ukrainy drony uderzały w wyraźnie oznakowane pojazdy i obiekty humanitarne, utrudniając ludziom ucieczkę oraz dostarczanie pomocy. Na terytorium okupowanym tysiące cywilów pozostają uwięzione wzdłuż linii frontu w obwodzie chersońskim, mierząc się z zagrożeniem życia, brakiem żywności i dostępu do opieki zdrowotnej z powodu ataków dronowych i min lądowych. Türk podkreślił pilną potrzebę lokalnego zawieszenia broni, które umożliwiłoby ludziom przemieszczenie się w bezpieczniejsze rejony.

Egzekucje jeńców i systematyczne tortury

Od połowy listopada 2025 roku biuro Wysokiego Komisarza zweryfikowało egzekucję co najmniej 20 wziętych do niewoli ukraińskich żołnierzy przez siły rosyjskie.

W okresie objętym raportem biuro przeprowadziło wywiady z 129 zwolnionymi ukraińskimi jeńcami wojennymi — niemal wszyscy przedstawili szczegółowe relacje na temat tortur lub innego okrutnego traktowania podczas niewoli, w tym przemocy seksualnej. Jest to zgodne z wcześniejszymi ustaleniami biura dotyczącymi powszechnych i systematycznych tortur wobec ukraińskich jeńców w rosyjskiej niewoli.

Około połowa jeńców wojennych wziętych do niewoli przez Ukrainę, z którymi przeprowadzono wywiady, opisała tortury lub inne okrutne traktowanie, głównie w obiektach tranzytowych przed przekazaniem do oficjalnych miejsc zatrzymania. Türk podkreślił, że zakaz tortur ma charakter absolutny, a ich stosowanie wobec jeńców wojennych musi natychmiast ustać, zaś osoby za to odpowiedzialne muszą zostać pociągnięte do odpowiedzialności.

Najzimniejsza zima od 15 lat i ataki na infrastrukturę energetyczną

Ubiegła zima była najzimniejszą na Ukrainie od 15 lat. Między październikiem 2025 a marcem 2026 rosyjskie siły zbrojne systematycznie i wielokrotnie atakowały ukraińską infrastrukturę energetyczną, szczególnie obiekty zapewniające ogrzewanie obszarów miejskich, w miarę spadku temperatur.

Ataki te pozostawiły setki tysięcy cywilów w całym kraju bez prądu, ogrzewania i ciepłej wody, czasami na tygodnie, przy temperaturach zewnętrznych spadających poniżej minus 20 stopni Celsjusza. Odcięto dostawy wody, zamknięto szkoły, zakłócono dostęp do opieki zdrowotnej. Osoby starsze i osoby z niepełnosprawnościami często nie mogły opuścić swoich mieszkań z powodu niedziałających wind, co dodatkowo je izolowało i uniemożliwiało dotarcie do schronów podczas nalotów powietrznych.

Türk ocenił, że skala i zasięg ataków sugerują, iż ich celem było wyłączenie całej ukraińskiej sieci energetycznej jako takiej, a nie uderzenie w konkretne cele wojskowe — co jest niezgodne z międzynarodowym prawem humanitarnym.

Ukraińskie siły zbrojne co najmniej siedmiokrotnie w tym roku zaatakowały infrastrukturę elektryczną i grzewczą w obwodzie biełgorodzkim Federacji Rosyjskiej, powodując tymczasowe przerwy w dostawach, według władz rosyjskich — biuro nie było jednak w stanie w pełni zweryfikować skali zniszczeń ani wpływu tych ataków na ludność cywilną.

Naruszenia prawa okupacyjnego i konfiskaty mienia

Władze rosyjskie nadal naruszają prawo okupacyjne — zmuszają mieszkańców okupowanych terytoriów do składania przysięgi wierności Federacji Rosyjskiej, wcielają ich siłą do rosyjskich sił zbrojnych, przeprowadzają przymusowe przesiedlenia i deportacje oraz narzucają własny system prawny i administracyjny.

Ograniczenia wolności wypowiedzi trwają nadal — sądy wydały nakazy aresztowania i grzywny wobec ponad 160 osób za wyrażanie poglądów antywojennych lub prougraińskich.

Władze okupacyjne przyspieszyły działania zmierzające do przejmowania prywatnej własności — według stanu na grudzień 2025 roku biuro odnotowało blisko 40 tysięcy nieruchomości mieszkalnych zagrożonych konfiskatą.

Ponad 2 miliony ofiar wśród wojskowych

Türk podkreślił, że wojna spowodowała ogromne cierpienie ludzkie i zdestabilizowała region — jedno z niedawnych badań szacuje, że doprowadziła do ponad 2 milionów ofiar wśród wojskowych (zabitych i rannych łącznie). Zwrócił uwagę na postępujące zatruwanie powietrza, wód gruntowych i gleby, w tym gleby wykorzystywanej rolniczo, co będzie miało trwały, niszczący wpływ na środowisko odziedziczone przez przyszłe pokolenia.
Poza polem bitwy wojna nadal podnosi ceny żywności i energii, wywiera presję na gospodarki, zaostrza napięcia polityczne oraz napędza wydatki na uzbrojenie, czyniąc świat mniej bezpiecznym. Türk zaapelował o odsunięcie ryzyka dalszej eskalacji.

Apel o pokój oparty na prawach człowieka

Kończąc wystąpienie, Wysoki Komisarz zaapelował o odnowione wysiłki na rzecz wynegocjowania trwałego pokoju, opartego na prawach człowieka i zgodnego z Kartą Narodów Zjednoczonych, prawem międzynarodowym oraz rezolucjami Zgromadzenia Ogólnego. Podkreślił, że rozliczenie za wszystkie te naruszenia jest niezbędne, a ochrona praw człowieka stanowi klucz do zbudowania zaufania koniecznego dla trwałego pokoju i może stanowić istotne otwarcie na znaczący dialog. Zakończył stwierdzeniem, że wojna zadaje głębokie rany fizyczne i psychiczne, a prawa człowieka muszą wyznaczać drogę do zabezpieczenia trwałego pokoju.

Pełen komunikat prasowy Biura Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych ds. Praw Człowieka (OHCHR) Volker Türk w języku angielskim poniżej. Opublikowany 3 lipca 2026.

Mr. Vice-President,
Distinguished delegates,

Today is a day of mourning in Kyiv.

Russia’s horrifying attack in the early hours of Thursday killed at least 30 civilians and injured at least 99 more. It is one of the deadliest attacks on Kyiv city since the Russian Federation’s full-scale invasion of Ukraine, and yet another tragic reminder of why this senseless war must end.

Instead of moving closer towards peace, civilians are enduring more destruction, pain and suffering.

Between 1 December 2025 and 31 May 2026, my Office verified that at least 1,270 civilians were killed and 6,850 injured in Ukraine. This represents a 40 per cent increase compared to the same period last year. The real toll is likely higher.

In Ukraine, 96 per cent of casualties occurred in territory controlled by the Government. This spike is largely due to the Russian Federation’s use of long-range weapons and drones. For example, on 13 and 14 May this year, Russian armed forces launched more than 1,500 drones and missiles across eight regions of Ukraine and Kyiv city, killing 27 civilians and injuring at least 83.

There have also been civilian casualties in territory occupied by the Russian Federation. On 22 May, 21 civilians were killed and others injured when an educational complex was struck in occupied Starobilsk in Luhansk region during an attack in the city by Ukrainian armed forces.

Russian authorities have reported that between 1 December 2025 and 31 May 2026, 205 civilians were killed and 1,302 injured in 27 regions in the Russian Federation. My Office has not been able to verify these casualties. I repeat my call to the Russian authorities to facilitate access by my Office for independent verification.

The situation is also dire on both sides of the frontline, where short-range drone attacks caused a 57 per cent increase in civilian casualties compared with the same period 12 months earlier. Some 380 civilians were killed, and more than 2,000 people were injured.

In territory controlled by the Government of Ukraine, drones have struck clearly marked humanitarian vehicles and facilities, impeding people trying to flee and the delivery of humanitarian aid.

In occupied territory, thousands of civilians are trapped along the frontline in Kherson region, facing severe risks to their lives, food shortages, and lack of healthcare due to drone strikes and landmines.

A local ceasefire is urgently needed so people can move to safer areas.

Since mid-November 2025, my Office has verified that Russian forces have executed at least 20 captured Ukrainian servicemen.

During the reporting period, my Office interviewed 129 released Ukrainian prisoners of war. Virtually all of them provided detailed accounts of torture or other ill-treatment during their captivity, including sexual violence. This is consistent with our previous findings of widespread and systematic torture and ill-treatment of Ukrainian prisoners of war in Russian captivity.

Around half the prisoners of war captured by Ukraine interviewed by my Office described torture or other ill-treatment, predominantly in transit facilities before transfer to official detention facilities.

The prohibition of torture is absolute. The use of torture against prisoners of war must end immediately, and those responsible must be held to account.

Mr. Vice-President,

Last winter was the coldest in Ukraine for 15 years.

Between October 2025 and March 2026, Russian armed forces systematically and repeatedly targeted Ukrainian energy infrastructure, particularly facilities providing heating for urban areas, as temperatures dropped.

These attacks left hundreds of thousands of civilians across the country without electricity, heating and hot water, sometimes for weeks, as outside temperatures fell below minus 20 degrees centigrade.

Water supplies were cut, schools were closed, and access to healthcare was disrupted.

Older people and people with disabilities were often unable to leave their apartments because elevators were not operational, further isolating them and preventing them from reaching shelters during air raids.

The scale and scope of the Russian Federation’s attacks suggest they were intended to disable Ukraine’s energy network as a whole, rather than strike specific military objectives. Treating Ukraine’s entire energy infrastructure as a military objective is incompatible with international humanitarian law.

Ukrainian armed forces also attacked electricity and heating infrastructure in the Belgorod region of the Russian Federation on at least seven occasions so far this year, causing temporary outages, according to Russian authorities. My Office could not fully verify the damage or the impact of these attacks on civilians.

Mr. Vice-President,

The Russian authorities continued to violate the laws of occupation. This includes compelling people in territory they occupy to swear allegiance to the Russian Federation, forcing people to join the Russian armed forces, carrying out forcible transfers and deportations, and imposing their legal and governance system.

Restrictions on freedom of expression continue. Courts issued arrest warrants and fines against more than 160 people for expressing anti-war views or pro-Ukrainian sentiment.

The occupying authorities have also accelerated efforts to seize private property. As of December 2025, our Office recorded that nearly 40,000 residential properties were at risk of confiscation.

Mr. Vice-President,

This war has inflicted immense human suffering and destabilised the region. One recent study estimates it has caused more than 2 million military casualties.

It is steadily poisoning air, groundwater and soil, including that used for agriculture. We know that it will have a lasting, devastating impact on the environment inherited by future generations.

Beyond the battlefield, the war continues to drive up food and energy costs, put pressure on economies, intensify political tensions, and turbocharge spending on weapons. It is making our world less safe.

Any risk of further escalation needs to be averted.

I urge renewed efforts to negotiate a sustainable peace, grounded in human rights and in line with the United Nations Charter, international law, and General Assembly resolutions.

Accountability for all these horrific violations is essential.

Protecting human rights is key to building the trust and confidence required for any sustainable peace and can provide a vital opening for meaningful dialogue.

This war is cutting deep physical and psychological wounds. Human rights need to guide efforts to secure lasting peace.

Thank you.