Gabbard ujawniła raport o amerykańskich biolaboratoriach na Ukrainie

Dyrektor Narodowego Wywiadu Stanów Zjednoczonych Tulsi Gabbard, której mandat wygasa z końcem czerwca, opublikowała raport dokumentujący istnienie finansowanego przez USA globalnego programu biolaboratoriów — w tym placówek na Ukrainie. Gabbard twierdzi, że informacje te były przez lata celowo ukrywane przed amerykańskim społeczeństwem.

Ponad 120 laboratoriów w ponad 30 krajach, ponad 40 na Ukrainie

Zgodnie z raportem opublikowanym na stronie Biura Dyrektora Wywiadu Narodowego, rząd Stanów Zjednoczonych finansuje ponad 120 biolaboratoriów w ponad 30 krajach. Na samej Ukrainie memorandum wskazuje na ponad 40 takich placówek. Gabbard stwierdziła, że wiele z tych laboratoriów prowadzi lub prowadziło badania z wykorzystaniem niebezpiecznych i wysoce zakaźnych patogenów, w tym w niektórych przypadkach badania z zakresu gain-of-function — wzmacniania funkcji patogenów — przy bardzo ograniczonym nadzorze i kontroli.

Raport ma cztery strony i zawiera częściowo odtajnione dowody — część informacji pozostaje zaciemniona. Opublikowano w nim mapę laboratoriów, ogólną listę patogenów, przykłady finansowania oraz listę instytucji powiązanych z tym, co Gabbard określa jako sieć powiązań z przemysłem obrony biologicznej.

Cztery konkretne placówki — Charków, Odessa, Chersoń, Zakarpacie

Raport wymienia z nazwy cztery ukraińskie placówki: Narodowe Centrum Naukowe — Instytut Eksperymentalnej i Klinicznej Medycyny Weterynaryjnej w Charkowie, Instytut Przeciwdżumowy im. Miecznikowa w Odessie oraz laboratoria diagnostyczne w Chersoniu i obwodzie zakarpackim. Łącznie na te cztery placówki Stany Zjednoczone wydały około 7,3 miliona dolarów.

Zgodnie z dokumentem w ukraińskich instytucjach prowadzono badania nad szczególnie niebezpiecznymi patogenami — dżumą, wirusem Marburg i Ebolą, wąglikiem oraz ptasią grypą. Jako jeden z głównych wykonawców przy budowie tych obiektów raport wymienia firmę Black & Veatch.

W odniesieniu do instytutu w Charkowie dokument wywiadowczy stwierdza, że placówka prawdopodobnie zawiera co najmniej część niebezpiecznych patogenów i niemal na pewno pozostaje podatna na rosyjskie operacje informacyjne, eksfiltrację lub uszkodzenie. Wskazano też, że mogła mieć powiązania z sowieckim programem broni biologicznej, specjalizując się w medycynie weterynaryjnej, wirusologii i toksykologii. Wywiad nadal stara się ustalić aktualny stan placówki — według dostępnych informacji laboratoria otrzymały rozkaz zniszczenia zasobów po rosyjskiej inwazji.

Gabbard oskarża administrację Bidena

W oświadczeniu towarzyszącym publikacji raportu Gabbard oskarżyła polityków i przedstawicieli administracji Bidena — w tym doktora Anthony’ego Fauciego — o kłamstwo wobec Amerykanów w kwestii istnienia tych laboratoriów oraz o grożenie tym, którzy próbowali ujawnić prawdę. Stwierdziła, że informacje o istnieniu, historii, lokalizacji i finansowaniu biolabów były celowo zatajane przez wpływowe osoby, które fałszywie twierdziły, że laboratoria te nie istnieją, a każdego, kto mówił inaczej, nazywały agentami obcych służb i zdrajcami Ameryki.

Gabbard wydała również nowe wytyczne dla wspólnoty wywiadowczej nakazujące intensyfikację zbierania informacji o tych laboratoriach za granicą. Według jej oświadczenia dyrektywa ta dostarcza już nowych szczegółów dotyczących trwających w tych placówkach badań klinicznych, budzących — jak to określiła — poważne obawy etyczne, finansowe i dotyczące bezpieczeństwa.

Raport wpisuje się w szerszy kontekst polityki administracji Trumpa: prezydent 25 maja 2025 roku podpisał rozporządzenie wykonawcze nr 14292, kończące federalne finansowanie badań gain-of-function na całym świecie.

Jak raport jest interpretowany — i ukraińska odpowiedź

Raport Gabbard jest przez rosyjskie i prorosyjskie źródła przedstawiany jako potwierdzenie narracji o biolaboratoriach głoszonej przez rosyjskie Ministerstwo Obrony od marca 2022 roku — w tym tez o zniszczeniu materiałów badawczych po inwazji jako próbie zatajenia badań nad bronią biologiczną.

Ukraińskie rządowe Centrum Strategicznych Komunikacji i Bezpieczeństwa Informacji podkreślało wcześniej, że teza o tajnych amerykańskich biolaboratoriach na Ukrainie jest elementem rosyjskiej propagandy. Centrum wyjaśniło, że szereg laboratoriów naukowych otrzymywało wsparcie ze Stanów Zjednoczonych w ramach międzynarodowego programu zapobiegania proliferacji broni biologicznej. Celem tej współpracy było bezpieczeństwo, modernizacja sprzętu i badania na rzecz opieki zdrowotnej — nie tworzenie broni. Centrum zaznaczyło, że wszystkie umowy, raporty i dokumenty są publicznie dostępne na stronach Rady Najwyższej i ambasady USA.