Mariupol i Wrocław podpisały Deklarację Sprawiedliwości w sprawie zbrodni Rosji

13 października 2025 roku przedstawiciele Mariupol oraz Wrocław podpisali pierwszą Mariupolską Deklarację Sprawiedliwości, uznając celowe zniszczenie Mariupola przez armię Federacji Rosyjskiej za tragedię o wymiarze globalnym.

Dokument stanowi akt międzynarodowej solidarności i ma na celu dokumentowanie rosyjskich zbrodni wojennych popełnionych w Mariupolu oraz doprowadzenie sprawców przed międzynarodowe mechanizmy wymiaru sprawiedliwości.

Deklarację podpisali:

• Vadym Boychenko, mer Mariupola, szef Sekcji Związku Miast Ukrainy ds. rozwoju wspólnot deokupowanych i tymczasowo okupowanych,
• Jacek Sutryk, prezydent Wrocławia,
• Myroslav Skirka, przewodniczący Związku Ukraińców w Polsce,
• Marek Mutor, pierwszy wicedyrektor Zakładu Narodowego im. Ossolińskich.

„To wspólna odpowiedzialność europejskiego społeczeństwa”

Mer Mariupola Vadym Bojczenko podkreślił znaczenie polskiego doświadczenia w dochodzeniu do sprawiedliwości historycznej:

„Na tej drodze doświadczenie Polski, która – niestety – już przez nią przeszła, jest dla nas niezwykle ważne. Dlatego tu jesteśmy i dlatego podpisujemy deklarację solidarności. Przywrócenie sprawiedliwości nie jest wyłącznie misją Ukrainy. Jestem przekonany, że to wspólna odpowiedzialność europejskiego społeczeństwa. Gdy mówimy o sprawiedliwości, nie chodzi tylko o pieniądze. Chodzi także o sprawiedliwość historyczną, o zachowanie naszej tożsamości i pamięci. Uznanie tragedii Mariupola i innych dotkniętych miast Ukrainy na poziomie międzynarodowym nie jest przywilejem – to konieczny fundament stabilności na kontynencie europejskim.”

Wrocław: „Nie zgadzamy się na tę niesprawiedliwość”

W imieniu władz Wrocławia głos zabrał wiceprezydent miasta Jakub Mazur, akcentując jednoznaczne stanowisko samorządu:

„W imieniu Prezydenta Wrocławia i Rady Miejskiej od samego początku wojny deklarujemy: nie zgadzamy się na tę niesprawiedliwość. Całym sercem i z pełnym zaangażowaniem wspieramy ukaranie winnych. Zwłaszcza tych, którzy haniebnie torturowali mieszkańców Mariupola i przy użyciu siły zniszczyli miasto tak bliskie i tak podobne do Wrocławia.”

Głos pamięci i tożsamości

Pierwszy wicedyrektor Ossolineum Marek Mutor nawiązał do twórczości Zbigniewa Herberta, przywołując symboliczny wymiar losu Mariupola:

„Przypomniałem sobie słowa Zbigniewa Herberta z ‘Raportu z oblężonego miasta’: ‘Jeśli miasto upadnie, a ocaleje choć jeden z jego mieszkańców, on będzie niósł miasto na drogach wygnania. I on będzie miastem’. Ten tekst wywołuje w Polakach silne emocje, bo opowiada o tym, że nigdy się nie poddajemy, o tym, co nas ukształtowało i co pozostanie z nami na zawsze. Te słowa wyjątkowo trafnie oddają tragiczną historię Mariupola. Jednocześnie zachowajmy wiarę, że ta historia będzie miała szczęśliwe zakończenie.”

Wydarzenia towarzyszące

W ramach uroczystości odbyły się:

• otwarcie wystawy „Mariupol Justice”, poświęconej wydarzeniom z pierwszych 86 dni pełnoskalowej inwazji Rosji na Ukrainę,

• prezentacja książki „Mariupol. A Shattered Dream” z udziałem jej bohaterów.

Źródło/zdjęcia: za Association of Ukrainian Cities