Rada Etyki Mediów: skarga na TVP Info w sprawie akcentowania narodowości uznana za zasadną

Fundacja „Alians Młodzieży Ukraińskiej 24 sierpnia” zwróciła się do Rady Etyki Mediów ze skargą dotyczącą nieuzasadnionego podawania przez portal TVP Info informacji o narodowości sprawców przestępstw.

W zgłoszeniu wskazano trzy przykłady publikacji z marca 2026 roku. 21 marca na stronie TVP Info pojawił się materiał zatytułowany „Ukraińcy produkowali narkotyki dla kiboli. Trzy rodzaje towaru na raz”. 25 marca opublikowano tekst „Były funkcjonariusz służb ukraińskich fałszował pieniądze. Nie działał sam”, dotyczący rozbicia grupy zajmującej się fałszowaniem banknotów i produkcją metamfetaminy, w której zatrzymano obywatela Ukrainy, obywatela Rosji oraz dwóch Polaków. 28 marca ukazał się materiał „Ukraiński żołnierz szalał w Odessie. Strzelał i zdetonował granat”.

Autorzy skargi podkreślili, że inne media, takie jak „Gazeta Wrocławska” czy „Onet Wiadomości”, przy podobnych tematach stosowały bardziej wyważone podejście, koncentrując się na przestępstwie, a nie na narodowości sprawców. Zwrócono uwagę, że poprzez dobór tematów i sposób ich prezentacji pojedyncze zdarzenia mogą być przedstawiane w sposób sugerujący istnienie szerszego „zagrożenia narodowego”, co prowadzi do stygmatyzacji.

Rada Etyki Mediów uznała skargę za zasadną i stwierdziła, że w części wskazanych przypadków doszło do naruszenia zasad szacunku i tolerancji. W ocenie REM wskazywanie narodowości lub grupy etnicznej sprawców przestępstw może odwracać uwagę odbiorcy od samego czynu i kierować ją na cechy niezwiązane z przestępstwem.

Rada podkreśliła jednocześnie, że istnieją sytuacje, w których podanie informacji o narodowości jest uzasadnione. W odniesieniu do materiału o żołnierzu w Odessie wskazano, że ze względu na kontekst trwającej agresji rosyjskiej informacja ta mogła mieć znaczenie dla zrozumienia wydarzenia, choć sam wybór tematu przez redakcję uznano za nieoczywisty.

REM przypomniała również wcześniejszą sprawę z 2015 roku dotyczącą dziennikarki Informacyjnej Agencji Radiowej Doroty Nygren, która została ukarana za odmowę podania narodowości sprawcy przestępstwa, uznając ją za nieistotną i potencjalnie stygmatyzującą.

W stanowisku podkreślono, że dziennikarze powinni zachować szczególną odpowiedzialność i rozwagę, godząc prawo odbiorców do informacji z koniecznością unikania przekazów, które mogą prowadzić do stygmatyzowania poprzez nieuzasadnione wskazywanie „obcego” jako sprawcy.