UNESCO i Szwecja przeznaczą 1,3 mln dolarów na ochronę rezerwatu Chortyca
Rezerwat Narodowy Chortyca otrzyma 1,3 mln dolarów w ramach międzynarodowego projektu realizowanego przy wsparciu UNESCO oraz szwedzkiego ministerstwa kultury. Inicjatywa ma na celu ochronę jednego z kluczowych obiektów dziedzictwa kulturowego Ukrainy, który ucierpiał w wyniku rosyjskiej agresji.
Projekt został omówiony podczas spotkania zastępcy ministra kultury Ukrainy Iwana Werbyckiego z szefową delegacji UNESCO w Ukrainie Chiarą Deci Bardeschi oraz kierującą departamentem kultury delegacji Marią Achetoso.
Inicjatywa została zaplanowana na 18 miesięcy i obejmuje szereg pilnych działań związanych z ochroną rezerwatu. Wśród nich znajdują się prace remontowe w obiektach muzealnych, kontynuacja badań archeologicznych oraz monitoring wpływu działań wojennych na stan dziedzictwa.
„Naszym głównym priorytetem jest zachowanie wartości kulturowych. W obecnych warunkach szczególnie ważne jest szybkie podejmowanie decyzji dotyczących ich ewakuacji oraz zapewnienia odpowiednich warunków przechowywania” – powiedział zastępca ministra kultury Ukrainy Iwan Werbycki.
UNESCO podkreśla, że mimo wyzwań związanych z bezpieczeństwem Chortyca zachowuje znaczenie jako ważne centrum kulturowe dla lokalnej społeczności. Dlatego projekt obejmuje nie tylko działania konserwatorskie, ale także rozwój programów edukacyjnych i informacyjnych.
„Będziemy kontynuować wsparcie dla badań archeologicznych, oceny stanu obiektów oraz monitoringu środowiskowego wpływu wojny. Jednocześnie ważne jest wzmacnianie potencjału instytucjonalnego rezerwatu poprzez szkolenia i zaangażowanie młodych specjalistów” – powiedziała Chiara Deci Bardeschi.
W ramach projektu przewidziano również rozwój zasobów kadrowych poprzez programy stażowe dla studentów i młodych specjalistów, którzy będą zaangażowani w inwentaryzację, pakowanie oraz digitalizację zabytków.
Strony omówiły także rozszerzenie współpracy międzynarodowej, w tym z Muzeum Vasa, które posiada doświadczenie w zakresie ochrony mokrego drewna i podwodnych stanowisk archeologicznych. Ukraińscy specjaliści będą mogli uczestniczyć w szkoleniach oraz wymianie doświadczeń.
Więcej o Chortycy
Chortyca to największa wyspa na Dnieprze, położona naprzeciw nabrzeża Zaporoża, poniżej elektrowni DnieproGES. Stanowi unikatowy obszar przyrodniczy i historyczny. Wyspa ma długość 12,5 km, średnią szerokość 2,5 km i powierzchnię około 2600 hektarów.
ej historia sięga XVI wieku. W latach 1553–1555 na pobliskiej Małej Chortycy Dymitr Bajda Wiśniowiecki zbudował drewniany zamek, który po jego śmierci został zniszczony przez Tatarów. W kolejnych latach Kozacy włączyli Chortycę do systemu umocnień, a w okresie 1596–1648 wyspa była obsadzana przez Kozaków rejestrowych opłacanych przez Rzeczpospolitą. Stąd wyruszały także powstania kozackie, m.in. pod wodzą Tarasa Fedorowicza i Iwana Sulimy. W 1648 roku Bohdan Chmielnicki rozbił tu garnizon wierny Rzeczypospolitej, a w drugiej połowie XVII wieku wyspa była bazą oddziałów atamana Iwana Sirki.
Chortyca, obok wysp Tomakówka i Bazawłuk, stała się jednym z głównych ośrodków kozackiej Siczy. W 1775 roku armia rosyjska na rozkaz Katarzyny II zniszczyła umocnienia Siczy na wyspie.
Współcześnie Chortyca postrzegana jest jako symbol narodowy i historyczny Ukrainy.
Źródło: Ministerstwo Kultury Ukrainy / Zdjęcie: Shutterstock