Wojciech Balczun — minister aktywów państwowych, były prezes ukraińskich kolei — był gościem Poranka TVP Info na drugim dniu Konferencji na rzecz Odbudowy Ukrainy w Gdańsku. Rozmawiał z Mariuszem Piekarskim o skali finansowania odbudowy Ukrainy, szansach dla polskiego biznesu, wyzwaniach prawnych oraz o tym, czy kryzys dyplomatyczny wokół Orderu Orła Białego zaciążył na konferencji.
580 miliardów dolarów — ziemia obiecana dla polskich firm
Balczun odniósł się do szacunków Banku Światowego, według których Ukraina w ciągu dekady będzie potrzebować 580 miliardów dolarów na odbudowę. Zaznaczył, że ta kwota rośnie skokowo, bo kraj jest niszczony konsekwentnie każdego dnia — i że bardzo często mówimy nie o odbudowie, lecz o budowie Ukrainy od podstaw. Ocenił, że z perspektywy uczestnictwa polskich firm jest to — mimo że brzmi to słabo — ziemia obiecana.
Balczun wyjaśnił, że publiczne pieniądze tej skali nie udźwignie żadne państwo — finansowanie będzie musiało być zorganizowane międzynarodowo, z istotnym udziałem kapitału prywatnego. Warunkiem wejścia biznesu prywatnego jest jednak zmiana otoczenia prawnego i poprawa bezpieczeństwa inwestowania na Ukrainie. Wskazał na konieczność dostosowania ukraińskiego prawa do standardów unijnych, realnej walki z korupcją i stworzenia przejrzystych zasad uczestnictwa w przetargach. Ocenił, że Ukraina mierzy się ze spuścizną postsowiecką w dużo większym stopniu niż Polska — była częścią Związku Radzieckiego, nie tylko państwem satelickim, więc wychodzenie z tego jest dużo trudniejsze.
Zaznaczył jednocześnie, że polskie firmy są jednymi z najlepszych w Europie pod względem kompetencji wykonawczych. Na rynku ukraińskim działa już kilka tysięcy polskich podmiotów, a bilans handlowy jest zdecydowanie korzystny dla Polski — Polska sprzedaje tam uzbrojenie, żywność i produkty przemysłowe.
Sprawa lwowska — wyjątek, nie reguła
Balczun odniósł się do głośnej sprawy polskiej firmy Control Process, która wygrała przetarg na budowę spalarni śmieci we Lwowie, uzyskała kilka wygranych arbitraży i mimo to nie może odzyskać pieniędzy. Ocenił, że takie przypadki zdarzają się wszędzie — również w Polsce zdarzają się arbitraże z zagranicznymi inwestorami — i przestrzegł przed budowaniem na tej podstawie ogólnej narracji o niechęci do polskiego biznesu. Wskazał, że populiści i ci, którzy chcą zaburzyć relacje z Ukrainą, szukają każdego pretekstu, by taką narrację utrwalać, i że trafia ona na podatny grunt ze względu na trudne emocje między obu narodami.
Nieobecność Zełenskiego — konferencja zyskała spokój
Balczun ocenił, że kryzys dyplomatyczny wokół Orderu Orła Białego i nieobecność prezydenta Zełenskiego nie położyły się cieniem na konferencji — mimo że takie ryzyko istniało i robiono wszystko, żeby do tego doszło. Podpisano około 200 różnego rodzaju porozumień, memorandów, umów i listów intencyjnych. Reprezentacja polityczna jest poważna — kilkadziesiąt głów państw, kilka tysięcy gości z całego świata. Nie odnotowano obniżenia rangi ani wycofania się delegacji biznesowych.
Co więcej — ocenił Balczun — nieobecność Zełenskiego paradoksalnie przyniosła pewien spokój i pozwoliła skupić się na dyskusji merytorycznej o biznesie i odbudowie, zamiast na politycznych napięciach. Wskazał też na próbę dalszego podkręcania napięcia — przez aferę lwowską i odesłanie medalu przez Kaczyńskiego — oceniając to jako szukanie wroga jako sposobu na budowanie kapitału politycznego.
Inicjatywy polskich firm — energetyka, drony, Kościół św. Mikołaja
Balczun wskazał trzy szczególnie ważne porozumienia podpisane podczas konferencji. Po pierwsze — inicjatywa polskich firm energetycznych: PGE, Orlen, EMEA i Tauron podpisały listy intencyjne dotyczące odbudowy ukraińskiej infrastruktury energetycznej. Firmy te — konkurujące ze sobą brutalnie na polskim rynku — połączyły siły, by mieć lepszą kartę przetargową przy ubieganiu się o kluczowe kontrakty na Ukrainie. Po drugie — Polska Grupa Zbrojeniowa podpisała porozumienie dotyczące przeniesienia produkcji dronów bojowych do Polski lub produkcji ich komponentów na potrzeby Ukrainy. Balczun podkreślił, że Ukraina jest dziś w awangardzie technologii dronowych i tworzy rozwiązania z wykorzystaniem sztucznej inteligencji, które przypominają science fiction — i że Polska powinna z tego korzystać, budując kopułę antydronową na wschodniej flance w ramach programu SAN finansowanego przez Fundusz Inwestycji Kapitałowych zarządzany przez Ministerstwo Aktywów Państwowych. Po trzecie — dwie polskie firmy podpisały porozumienie dotyczące odbudowy Kościoła Świętego Mikołaja w Kijowie — parafii rzymskokatolickiej — co Balczun ocenił jako ważne zarówno pod względem emocjonalnym, jak i aksjologicznym.
Rozmowę przeprowadził Mariusz Piekarski. Program dostępny na kanale TVP Info na YouTube, liczącym ponad 525 tysięcy subskrybentów. Materiał opublikowany 26 czerwca 2026 roku.
