W programie „Pytania o Polskę” na kanale wPolsce24 uczestnicy dyskusji — Jarosław Sachajko (Demokracja Bezpośrednia), Rafał Mekler (Konfederacja), Szymon Stachowiak (Kancelaria Prezydenta) oraz Olga Semeniuk-Patkowska (Rozwój/Republikanie) — omówili dwa tematy: postępy w realizacji programu Tarcza Wschód oraz kontrowersje wokół działającej w Polsce firmy oferującej usługi surogacji z Ukrainy.
Tarcza Wschód: powolne tempo realizacji
Uczestnicy dyskusji ocenili, że program Tarcza Wschód w dużej mierze bazuje na projektach zainicjowanych jeszcze za poprzedniego rządu, w tym na budowie zapory na granicy, wobec której część obecnie rządzących wcześniej głosowała przeciw. Zwrócono uwagę, że początkowe komunikaty dotyczące programu koncentrowały się głównie na tworzeniu naturalnych zabezpieczeń w postaci bagien i mokradeł, co skomentowano ironicznie jako ograniczony w praktyce zakres realizowanych działań.
Rozmówcy krytycznie odnieśli się do tempa wydatkowania środków na program — wskazali, że w stosunku do zaplanowanych potrzeb finansowanie sięga jedynie około 11 procent założeń, mimo deklaracji premiera Donalda Tuska o priorytecie wydatków zbrojeniowych kosztem innych planów, takich jak podwyższenie kwoty wolnej od podatku. Przy takim tempie, jak ocenili uczestnicy, realizacja całego programu mogłaby się przeciągnąć do roku 2070. Mimo tej krytyki zaznaczono, że sam projekt nie powinien być całkowicie negowany, a jedynie wymaga przyspieszenia i poprawy sposobu realizacji.
Kontrowersje wokół firmy oferującej surogację
Drugim głównym tematem programu była działalność firmy reklamującej w Polsce usługi tak zwanego macierzyństwa zastępczego z udziałem kobiet z Ukrainy — z cennikiem obejmującym pakiet podstawowy w cenie około 172 tysięcy złotych oraz pakiet rozszerzony, z możliwością wielokrotnych prób, za około 280 tysięcy złotych, wraz z dodatkowymi usługami, w tym możliwością wyboru kobiety na podstawie zdjęć.
Uczestnicy dyskusji jednogłośnie ocenili taką praktykę jako niedopuszczalną etycznie i cywilizacyjnie, określając ją jako formę handlu ludźmi i uprzedmiotowienia zarówno dziecka, jak i kobiety noszącej ciążę. Podkreślano, że surogacja pozostaje w Polsce nielegalna, mimo to tego typu oferty funkcjonują jawnie w przestrzeni publicznej, co — zdaniem rozmówców — świadczy o braku odpowiedniej reakcji ze strony odpowiednich służb państwowych. Wskazano również na wcześniejsze przypadki dotyczące polskiego prawa rodzinnego związane z surogacją realizowaną za granicą, w tym sytuacje sądowego uznawania w Polsce aktów urodzenia dzieci pochodzących z zagranicznych procedur tego typu.
W trakcie dyskusji przywołano też casus krajów, w których funkcjonuje tzw. surogacja altruistyczna (m.in. Grecja, Cypr, Portugalia, Irlandia), gdzie zamiast wynagrodzenia obowiązuje formalne pokrycie kosztów związanych z ciążą. Jeden z rozmówców zwrócił uwagę na etyczny wymiar oddzielenia noworodka od kobiety, która go urodziła, powołując się na wczesnorozwojową więź biologiczną matki z dzieckiem. Poruszono także wątek dobrowolności zgody kobiet decydujących się na taką procedurę oraz możliwe motywacje ekonomiczne stojące za jej wyborem, wiążąc to z sytuacją materialną w krajach, gdzie surogacja komercyjna jest szczególnie rozpowszechniona.
Zwrócono również uwagę na potrzebę wdrożenia przez Polskę odpowiedniej unijnej dyrektywy regulującej tę kwestię, wskazując, że obecny rząd dotychczas tego nie uczynił, co — zdaniem części dyskutantów — pozostawia furtkę prawną umożliwiającą funkcjonowanie tego rodzaju działalności.
Wynik sondażu
Na zakończenie programu prowadzący przedstawił wynik przeprowadzonej wśród widzów sondy dotyczącej pytania, czy zalegalizować w Polsce surogację realizowaną z udziałem obywatelek Ukrainy — 97 procent respondentów odpowiedziało negatywnie, 3 procent wyraziło poparcie dla takiego rozwiązania.
Materiał opublikowany na kanale „wPolsce24″ na YouTube, liczącym 545 tys. subskrybentów, w programie „Pytania o Polskę”. Opublikowany 21 sierpnia 2026.
