Stanisław Janecki skomentował rozpoczęcie negocjacji akcesyjnych Ukrainy z Unią Europejską oraz odebranie orderu Orła Białego Zełenskiemu przez prezydenta Nawrockiego.
Ukraina rozpoczyna negocjacje akcesyjne z banderowskimi bohaterami
Janecki zwrócił uwagę, że otwarcie pierwszego klastra negocjacyjnego akcesji Ukrainy i Mołdawii do UE zbiegło się w czasie z kryzysem wokół nadania jednostce wojskowej imienia bohaterów UPA. Przypomniano wypowiedź przewodniczącej Komisji Europejskiej Ursuli von der Leyen, która z entuzjazmem mówiła o determinacji ukraińskich przyjaciół do dołączenia do Unii. Janecki ocenił, że zestawienie Ukrainy z Mołdawią było celowym zabiegiem wizerunkowym — Mołdawia rzeczywiście poczyniła spore postępy, podczas gdy Ukraina ma fundamentalne problemy do rozwiązania.
Eurodeputowana Konfederacji Anna Bryłka stwierdziła wprost, że wbrew stanowisku polskiego MSZ członkostwo Ukrainy w UE nie leży w polskim interesie. Wskazała, że Ukraina już teraz de facto funkcjonuje jako pełnoprawny członek rynku wspólnotowego — po przeglądzie umowy stowarzyszeniowej w październiku 2025 roku zwiększono bezcłowe kontyngenty na eksport ukraińskich towarów rolno-spożywczych do UE, a standardy produkcji Ukraina musi dostosować dopiero do 2028 roku. To oznacza nierówną konkurencję dla polskich i europejskich rolników.
Janecki dodał, że pełna akcesja Ukrainy uderzyłaby w Polskę z kilku powodów. Ukraińskie wielkie agroholdingi — w większości będące własnością przedsiębiorców z innych państw, dysponujące setkami tysięcy hektarów — byłyby konkurencyjne dla polskiego sektora rolnego. Obliczono, że w ciągu kilku lat na Ukrainę z funduszy unijnych trafiłoby 186 miliardów euro — ze wspólnej polityki rolnej i funduszy spójności, bo Ukraina jest relatywnie biedna i zniszczona wojną. To uderzyłoby bezpośrednio w Polskę jako dotychczasowego głównego beneficjenta tych środków.
Mit Bandery oparty na kłamstwach
Janecki odniósł się do głosów broniących Bandery — w tym wypowiedzi Kazimierza Wójcickiego, który przekonywał, że UPA powstała gdy Bandera siedział w Sachsenhausen i że zarzuty wobec niego to kłamstwa Moskwy. Janecki stanowczo zaprzeczył tej narracji.
Przywołał wydaną w Warszawie w 2017 roku publikację Aleksandra Diukowa Dlaczego walczymy z Polakami? Antypolski program OUN w kluczowych dokumentach, zawierającą rezolucje, instrukcje i odezwy z ukraińskich archiwów z lat 1929-1941. Wynika z nich, że już pierwszy kongres ukraińskich nacjonalistów w 1929 roku zakładał całkowite usunięcie wszystkich okupantów — czyli Polaków — z ziem ukraińskich jako warunek konieczny uzyskania niepodległości. Na drugim wielkim zborze OUN-B w Krakowie w kwietniu 1941 roku Polacy zostali zakwalifikowani jako element wrogi zajmujący ziemie ukraińskie, których należy się pozbyć. Tajna instrukcja OUN walka i działalność w czasie wojny wprost mówiła o czystce wrogich elementów.
Janecki zakwestionował też argument, że Bandera o niczym nie wiedział, siedząc w Sachsenhausen. Powołał się na ustalenia ukraińskiego historyka Wasyla Rasewicza, według których Bandera miał w obozie pokój gościnny i sypialnię z obrazami i dywanami, stołował się w jadalni komanda SS, nie nosił stroju obozowego, nie pracował przymusowo, a cela nie była zamykana w ciągu dnia. Miał kontakt z żoną, przez którą utrzymywał łączność ze światem zewnętrznym i OUN-B. Warunki jego pobytu nie miały nic wspólnego z rzeczywistymi warunkami obozowymi.
Janecki zestawił to z losem dowódcy Armii Krajowej generała Stefana Roweckiego Grota, który w tym samym czasie był osadzony w Sachsenhausen bez żadnych przywilejów i został zamordowany — a nie wypuszczony na wolność jak Bandera we wrześniu 1944 roku.
Odebranie orderu — słuszna decyzja
Janecki przywołał uzasadnienie decyzji prezydenta Nawrockiego — jako wielki mistrz Orderu Orła Białego ma on obowiązek stać na straży honoru tego najwyższego odznaczenia. Decyzja o odebraniu orderu zapadła po konsultacji z kapitułą w związku ze zgodą Zełenskiego na nadanie jednostce wojskowej nazwy Bohaterów UPA.
Janecki przypomniał też, że order Orła Białego oddali Kuczma — twórca oligarchizacji Ukrainy, którego zięć wraz z innymi oligarchami rozgrabił majątek państwowy — oraz Juszczenko, który jako pierwszy uczynił z Bandery bohatera narodowego Ukrainy, i Poroszenko.
