Poseł Andrzej Kryj (Prawo i Sprawiedliwość) zabrał głos w Sejmie podczas debaty nad prezydenckim projektem ustawy o zmianie ustawy o Instytucie Pamięci Narodowej oraz Kodeksu karnego.
Odpowiedzialność za obecny kryzys po stronie ukraińskiej
Kryj ocenił, że Polska i Ukraina znajdują się obecnie w trudnym momencie wzajemnych relacji, za który — jego zdaniem — odpowiedzialność ponosi strona ukraińska. Argumentował, że to ukraińska strona od wielu lat, a nie dopiero obecnie, gloryfikuje formacje spod znaku OUN-UPA.
Cytat z Hansa Franka jako dowód kolaboracji
Poseł przywołał wypowiedź Hansa Franka z marca 1940 roku, w której niemiecki gubernator generalny miał określić ukraińskich nacjonalistów spod znaku UPA jako „sokoły, które nie będą oszczędzać Polaków”. Kryj ocenił, że formacje te rzeczywiście nie oszczędzały Polaków i kolaborowały z Niemcami.
Ponad 360 sposobów mordowania — centralny argument posła
Kluczowym elementem wystąpienia było stwierdzenie posła, że UPA dopuściła się na Polakach zbrodni ludobójstwa, mordując ofiary — jak to ujął — na ponad 360 różnych sposobów. Liczba ta posłużyła mu jako ilustracja skali okrucieństwa i zorganizowanego charakteru zbrodni, a nie przypadkowości czy spontaniczności aktów przemocy. Na tej podstawie Kryj ocenił, że każdy, kto zaprzecza tym faktom lub gloryfikuje sprawców jako bohaterów, powinien liczyć się z karą i społecznym potępieniem, wyrażając poparcie dla procedowanej ustawy.
Warto odnotować, że transkrypt nagrania nie zawiera dalszego rozwinięcia tej liczby ani wskazania źródła, z którego poseł ją zaczerpnął — w materiale pojawia się ona jako jednorazowe, niepoparte odniesieniem stwierdzenie.
Apel o pamięć, nie zemstę
Poseł postawił pytanie, czy polska klasa polityczna zachowa się odpowiednio w tej sytuacji, podkreślając, że debata o tych wydarzeniach powinna służyć nie zemście, lecz pamięci o ofiarach i prawdzie historycznej.
Krytyka wcześniejszej wypowiedzi posłanki Żukowskiej
Kryj odniósł się krytycznie do wcześniejszego wystąpienia w tej samej debacie posłanki Anny-Marii Żukowskiej, wyrażając wątpliwości co do sposobu, w jaki odniosła się ona do kwestii polskiego nacjonalizmu w kontekście dyskusji o zbrodniach UPA i zbrodni w Jedwabnem. Ocenił taką argumentację jako wstydliwą, pytając retorycznie, komu miałaby ona służyć.
Transmisja z obrad Sejmu RP. Materiał dostępny na kanale Telewizja Republika na YouTube, liczącym jeden milion sześćset trzydzieści tysięcy subskrybentów. Opublikowany 3 lipca 2026.
