Szef ukraińskiej dyplomacji zwraca polskie odznaczenie w odpowiedzi na odebranie Zełenskiemu Orderu Orła Białego
Minister spraw zagranicznych Ukrainy Andrij Sybiha zapowiedział zwrot Krzyża Oficerskiego Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej, przyznanego mu w październiku 2022 roku. Decyzję ogłosił w mediach społecznościowych w odpowiedzi na odebranie przez Prezydenta RP Karola Nawrockiego Orderu Orła Białego Prezydentowi Ukrainy Wołodymyrowi Zełenskiemu.
„Wobec tak nierozważnych działań nie widzę możliwości zachowania wysokiego odznaczenia państwowego Rzeczypospolitej Polskiej. Wkrótce zwrócę je Polsce. Sprawa nie dotyczy orderów, lecz wzajemnego stosunku” — napisał Sybiha.
Minister określił decyzję Prezydenta Nawrockiego jako „strategiczny błąd Prezydenta Polski, na którym zyskuje wyłącznie Moskwa” i wyraził ubolewanie, że „emocje wzięły górę w Warszawie i zmusiły polskich polityków do nieuzasadnionych, impulsywnych i lekceważących kroków” — skierowanych, jak podkreślił, nie tyle wobec Prezydenta Zełenskiego, co wobec ukraińskiej państwowości.
Sybiha zapewnił, że strona ukraińska przez półtora roku aktywnie pracowała nad rozwiązaniem spornych kwestii — depolityzacją zagadnień historycznych, odblokowaniem prac naukowych, poszukiwawczych i ekshumacyjnych na wniosek strony polskiej oraz wznowieniem działalności Kongresu Historyków. Wskazał, że właśnie trwają prace poszukiwawcze w Hucie Pieniackiej, o które wnioskowała Polska.
„Obecna eskalacja jest kontraproduktywna i niepotrzebna ani nam, ani Polakom” — ocenił.
„Żaden prezydent innego kraju nie będzie nam dyktować naszej historii. Mamy nadzieję, że z czasem zimny rozsądek weźmie górę i nasi polscy przyjaciele powrócą do równoprawnego dialogu, odpowiadającego sojuszniczym relacjom między naszymi krajami” — zaznaczył minister.
Kontekst
Bezpośrednią przyczyną sporu jest dekret Prezydenta Zełenskiego nadający Oddzielnemu Centrum Operacji Specjalnych „Północ” Sił Specjalnych Ukrainy honorowy tytuł „imienia Bohaterów UPA”. Władze ukraińskie podkreślają, że dla ukraińskich żołnierzy walka UPA symbolizuje opór wobec imperialnej polityki Moskwy i nie jest wymierzona przeciwko Polakom.
W związku z tą sprawą były Prezydent Polski i laureat Pokojowej Nagrody Nobla Lech Wałęsa zdjął znaczek z ukraińską flagą i oskarżył Zełenskiego o „celebrowanie bandytów z UPA”. Były ambasador Polski na Ukrainie Bartosz Cichocki zwrócił z kolei Order Zasługi przyznany mu przez Prezydenta Zełenskiego w 2022 roku. Z ratusza w Lublinie zdjęto ukraińską flagę.