„Ślady” najlepszym dokumentem programu „Panorama” na 76. Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Berlinie

Ukraiński film dokumentalny „Ślady” w reżyserii Alisy Kowalenko i Marysi Nikitiuk został uznany za najlepszy film dokumentalny w programie „Panorama” 76. Międzynarodowego Festiwalu Filmowego w Berlinie. O wynikach poinformowała korespondentka Suspilne Kultura. To pierwsza główna nagroda dla ukraińskiego filmu w tej sekcji w historii udziału ukraińskich produkcji w programie „Panorama”. 

Zwycięstwo w głosowaniu widzów

Laureatów programu „Panorama” wybiera się zawsze w głosowaniu publiczności w dwóch kategoriach – film fabularny i dokumentalny.

W tegorocznej sekcji dokumentalnej rywalizowało 12 filmów, a w głosowaniu wzięło udział 26 500 widzów. Najwięcej głosów otrzymał film „Ślady”, natomiast w kategorii filmu fabularnego zwyciężył film „Accusation” w reżyserii Faraza Shariata.

Ceremonia wręczenia nagród odbyła się w niedzielę 22 lutego.

Historie kobiet, które doświadczyły przemocy

Film „Ślady” opowiada sześć historii ukraińskich kobiet, które od 2014 roku doświadczyły przemocy seksualnej na terenach Donbasu, obwodu chersońskiego oraz obwodu kijowskiego w wyniku rosyjskiej agresji.

Producentkami filmu są Olga Bregman i Natalia Libet, które zrealizowały projekt poprzez niezależną firmę produkcyjną 2Brave Productions. Film powstał w koprodukcji Ukrainy i Polski, a jeszcze na etapie produkcji prawa do emisji nabyła francuska stacja ARTE France.

Reżyserki filmu

Alisa Kowalenko jest znana m.in. z filmów „Nie zgaśniemy” oraz „Z miłością z frontu”. Na początku rosyjskiej inwazji w 2014 roku odwiedziła ruiny lotniska w Doniecku razem z ukraińskimi obrońcami, gdzie nakręciła film dokumentalny „Alice in War Country”, nagrodzony na międzynarodowych festiwalach filmowych, m.in. FIDADOC Agadir w Maroku, DocsMX w Meksyku oraz Festival de cinéma et de Droits de l’homme w Paryżu i Barcelonie.

W 2014 roku została zatrzymana przez rosyjskich okupantów w pobliżu Kramatorska. Po rozpoczęciu pełnoskalowej inwazji w 2022 roku dołączyła do Ukraińskiej Armii Ochotniczej w drugiej kompanii szturmowej „Czarne Pływaki”.

Marysia Nikitiuk zaprezentowała swój debiutancki film „Kiedy drzewa padają” na Berlinale w 2018 roku. W 2021 roku wyreżyserowała także film dokumentalny „Ja – Nina”.

Ukraińskie filmy w programie „Panorama”

W poprzednich latach w programie „Panorama” prezentowano również inne ukraińskie produkcje. W 2016 roku był to film „Mariupolis” Mantasasa Kvedaravičiusa, w 2018 roku „Kiedy drzewa padają” Marysi Nikitiuk, w 2022 roku „Klon­dike” Mariny Er Horbacz, w 2023 roku filmy „Czy mnie kochasz” Toni Noyabriowej oraz „Żelazne motyle”Romana Ljubego, a w 2024 roku dokument „Trochę obca” Switłany Liszczyńskiej.

Jeszcze wcześniej w tej sekcji prezentowano także filmy Kiry Muratowej „Drugorzędni ludzie” (2001) i „List do Ameryki” (2000), krótkometrażowy film Tarasa Tomenki „Strzelnica” (2001), a także starsze produkcje, m.in. „Tysmenycia” Neli Pasicznyk (1996), „Głos trawy” Natalii Motuzko (1995) oraz „Jak młodzi byliśmy” Mychajła Belikowa (1985).

O festiwalu Berlinale

Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Berlinie należy do festiwali kategorii A i jest uznawany za jeden z najważniejszych festiwali filmowych w Europie i na świecie. Odbywa się co roku w lutym od 1951 roku. W 2026 roku Berlinale trwało od 12 do 22 lutego.

Zdjęcie główne: Kadr z filmu „Footprints”. Berlinale/Alisa Kovalenko