Paweł Orlikowski omawia doniesienia o międzynarodowym obozie dziecięcym Songdowon w Korei Północnej, do którego mają trafiać ukraińskie dzieci wywożone z okupowanych terytoriów. Komentator pyta, czy Kim Dzong Un porywa ukraińskie dzieci albo czy Władimir Putin wywozi je aż do Korei Północnej, i odpowiada, że osobiście nie. Opisuje jednak proceder sankcjonowany przez Unię Europejską i ścigany przez Międzynarodowy Trybunał Karny, za którym według niego stoją dwa dyktatorskie reżimy próbujące prać dzieciom mózgi, pozbawiać je tożsamości narodowej i indoktrynować. Kim, którego kilka dni temu internet uśmiercał, okazuje się według komentatora ważnym elementem systemu mającego wykorzeniać ukraińską tożsamość.
Doniesienia o obozie w Korei Północnej i sankcje Unii Europejskiej z 28 września 2026 roku
Orlikowski przyznaje, że całość brzmi jak scenariusz politycznego thrillera albo podwaliny pod mocną teorię spiskową, i zapowiada, że rozrysuje to, na ile pozwalają dostępne informacje. Wiadomo, że taki obóz dziecięcy istnieje, a do tego pojawiają się sensacyjne doniesienia brytyjskiego tabloidu The Sun: z okupowanych przez Rosję terenów Ukrainy dzieci mają być wywożone tysiące kilometrów do obozu w Korei Północnej, gdzie od bladego świtu czyszczą pomniki dynastii Kimów i słuchają przemówień o zwalczaniu amerykańskiego imperializmu. Putin ma płacić Kimowi miliardy dolarów za transport uprowadzonych dzieci, które trafiają tam pod pretekstem reedukacji, a międzynarodowy obóz dziecięcy Songdowon ma wspierać rosyjski program przymusowej asymilacji ukraińskich dzieci.
Komentator zaczyna od faktów. 28 września 2026 roku Unia Europejska nałożyła oficjalne sankcje na międzynarodowy obóz dla dzieci Songdowon w Korei Północnej za udział w nielegalnej deportacji, rusyfikacji i indoktrynacji ukraińskich dzieci wywożonych przez Rosję z okupowanych terytoriów. Decyzja była częścią szerszego pakietu restrykcji wymierzonych w 10 osób i, w zależności od źródeł, nawet w 17 podmiotów i organizacji zaangażowanych w ten proceder. Nazwiska Kima i Putina dotyczą ich jako dyktatorów: nie muszą oni własnoręcznie brać udziału w procederze, ale bez ich wiedzy i zgody takie działania po prostu się nie zdarzają. Wiadomo też, że reżim Kima otworzył państwową instytucję dla programu, który według Unii służy przymusowej asymilacji, indoktrynacji i militaryzacji ukraińskich nieletnich.
Do obozu trafiają nie tylko ukraińskie dzieci, bo oficjalnie działa on jako wakacyjny obóz dla dzieci północnokoreańskich. Są z niego zdjęcia: dzieciaki w dresach na baczność, maszerujące i śpiewające patriotyczne pieśni, co jest typową Koreą Północną, ale nie dowodem na tortury czy indoktrynację. Orlikowski zaznacza, że w żadnym kraju, a tym bardziej tak skrajnie autorytarnym, nie ma mowy o oficjalnych zdjęciach pokazujących, co dzieje się za zamkniętymi drzwiami takich obozów, a o nieoficjalne zdjęcia też trudno. Medialne doniesienia opierają się więc na informacjach rzekomo przekazywanych przez ukraińskie dzieci.
Same doniesienia mówią o całej sieci 165 ośrodków reedukacji, z których koreański ma być najbardziej odległym. Sieć miał stworzyć Putin, a ośrodki mają mieścić się na terenach okupowanej Ukrainy, w Rosji, na Białorusi i w Korei Północnej. Powołując się na informacje strony ukraińskiej, doniesienia mówią, że od wybuchu wojny do tego typu obozów przymusowo przesiedlono ponad 20 tys. dzieci, wiele z domów dziecka, inne odebrane rodzicom. W 2023 roku Międzynarodowy Trybunał Karny wydał w związku z tą sprawą nakaz aresztowania Putina oraz rosyjskiej rzeczniczki praw dziecka Marii Lwowej-Biełowej. Z doniesień wynika, że w obozie panują silne nastroje antyamerykańskie, a dzieciom pozwala się nawet grać w gry komputerowe, w których podobno wysadzają w powietrze Biały Dom. Oficjalnie dzieci przyjmowane są na wymianę kulturową, ale pod tym płaszczykiem ma dochodzić do prania mózgów: wpajane są nie tylko nastroje antyzachodnie, lecz także lojalność i oddanie wobec Rosji i jej sojuszników.
Wielka Brytania zamroziła w maju tego roku aktywa Międzynarodowego Obozu Dziecięcego Songdowon w ramach sankcji za wspieranie rosyjskiego programu przymusowej indoktrynacji ukraińskich dzieci. Pjongjang potępił tę decyzję, a w odwecie odwołał swojego ambasadora z Londynu.
Songdowon w Wonsan i opis obozu w decyzji Rady Unii Europejskiej
Songdowon leży w Wonsan, ważnym mieście portowym i bazie marynarki wojennej we wschodniej części Korei Północnej nad Morzem Japońskim. Z zewnątrz wygląda absurdalnie zwyczajnie: wakacyjny ośrodek dla dzieci z plażą, boiskiem, basenem i atrakcjami. Powstał jeszcze w czasach zimnej wojny jako miejsce dla dzieci z krajów bloku komunistycznego. Orlikowski zwraca jednak uwagę, że w Korei Północnej nie ma neutralnych państwowych instytucji, zwłaszcza takich, które swobodnie przyjmują zagraniczne grupy dzieci. Wszystko jest elementem systemu, a obóz podlega państwu, które podlega Kim Dzong Unowi i aparatowi Partii Pracy Korei. Ceremonie, portrety dynastii Kimów, kult przywódcy, opowieść o wrogim Zachodzie i amerykańskim imperializmie nie są dekoracją, lecz rdzeniem wychowania w tym dyktatorskim kraju. I właśnie tam mają trafiać dzieci z okupowanych terenów Ukrainy.
Komentator wyjaśnia, że zajmuje się tym tematem nie dlatego, że opisał go The Sun, bo to za mało. Skoro jednak sprawą zajmują się Międzynarodowy Trybunał Karny, Unia Europejska i administracja Zjednoczonego Królestwa, a mamy informacje o służbach poszczególnych krajów zaangażowanych w wywiad, to nie jest już tylko tabloidowa sensacja.
Decyzja Rady Unii Europejskiej z 28 września opisuje Songdowon wprost jako instytucję prowadzoną, utrzymywaną i kontrolowaną przez władze Koreańskiej Republiki Ludowo-Demokratycznej. Według uzasadnienia obóz uczestniczy w zorganizowanych programach transferu ukraińskich dzieci z czasowo okupowanych terytoriów Ukrainy do Korei Północnej. Programy te mają być realizowane w koordynacji z podmiotami powiązanymi z Federacją Rosyjską, w tym inicjatywami młodzieżowymi związanymi z rosyjskim państwem i władzami okupacyjnymi, które ułatwiają wybór dzieci, ich przemieszczanie i udział w całym programie. Orlikowski zwraca uwagę na język tej decyzji: wybór dzieci, transport, zakwaterowanie i zaprogramowane zajęcia to nie jest spontaniczna szkolna wycieczka. Rada pisze też, że wszystko odbywa się pod pretekstem rzekomej wymiany kulturalnej, ale ma to szerszą funkcję propagandową: dzieci są wystawiane na przekaz prorosyjski, polityczne komunikaty i elementy zmilitaryzowanego, sterowanego przez państwo szkolenia. Wniosek jest jednoznaczny: Songdowon przyczynia się do przymusowej asymilacji, indoktrynacji i zmilitaryzowanej edukacji ukraińskich nieletnich i dlatego trafił na listę sankcyjną.
Luki w dokumentacji, dwoje znanych dzieci i ocena prawna pobytów w Songdowon
Orlikowski przyznaje, że łatwo zdobyć uwagę krzykliwym hasłem, że Kim Dzong Un porywa dzieci, ale chodzi o cały system, o mechanizm krzywdzenia dzieci. Publicznie opisane przypadki pobytów w Songdowon nie są dziś tak dobrze udokumentowane jak tysiące deportacji do Rosji, co stanowi problem. Część publikacji mówi o dwojgu dzieci: dwunastoletnim chłopcu z okupowanej Makiejewki i szesnastoletniej dziewczynie z Krymu. Media i badacze odtworzyli ich udział w tych wyjazdach i na tej podstawie można opisywać, do czego tam na miejscu dochodzi.
Ekspertka regionalnego Centrum Praw Człowieka zwracała uwagę, że w tych konkretnych, znanych publicznie przypadkach nie było jeszcze wystarczających dowodów, by prawnie zakwalifikować sam wyjazd jako bezprawną deportację, bo nie ma publicznego dowodu, że te dzieci nie mogły wrócić po zakończeniu pobytu. Według komentatora to, że czegoś nie wiemy, nie oznacza, że nic złego się nie dzieje, bo wokół tego jest ogrom zasłony dymnej, a to Korea Północna. Tym bardziej że oficjalna decyzja Unii Europejskiej, oparta na materiałach pozyskanych przez służby państw członkowskich, stwierdza wprost udział północnokoreańskiej instytucji w programach transferu dzieci z okupowanych terenów i w ich ideologicznym kształtowaniu. Zeznania dwojga konkretnych nastolatków są więc tylko elementem ukazującym przestępcze działanie północnokoreańskiego reżimu.
Rosyjski system wywożenia ukraińskich dzieci, nakazy MTK i symboliczne znaczenie Songdowon
Od początku pełnoskalowej inwazji Rosja stosuje wobec ukraińskich dzieci cały wachlarz praktyk: wywózki z domów dziecka, rozdzielanie z opiekunami, ewakuacje bez realnej zgody rodziny, pobyty w obozach, adopcje, zmiany dokumentów i rosyjską edukację. Orlikowski podkreśla, że nie jest to wojna propagandowa Ukrainy z Rosją, bo są konkretne informacje. 17 marca 2023 roku Międzynarodowy Trybunał Karny wydał nakazy aresztowania Putina i Lwowej-Biełowej pod zarzutem zbrodni wojennych, czyli bezprawnej deportacji i bezprawnego przesiedlania dzieci z okupowanych terenów Ukrainy do Rosji, a trop koreański dodatkowo się tu pojawił. Trybunał uznał, że istnieją realne podstawy, by sądzić, że oboje ponoszą indywidualną odpowiedzialność za to, co się im zarzuca. Unia Europejska podaje, że od początku rosyjskiej agresji deportowano lub przymusowo przesiedlono blisko 20,5 tys. ukraińskich dzieci. To liczba szacunkowa odnosząca się do udokumentowanych przypadków. Ukraina prowadzi własny rejestr, a skala rzeczywista może być znacznie większa, bo na terenach okupowanych nie da się swobodnie zbierać takich danych.
Narracja Rosji jest według komentatora niezwykle cyniczna: mówi o ewakuacji, odpoczynku, rehabilitacji, wakacjach, adopcji i trosce. W rzeczywistości dzieci trafiają poza kontrolą rodziców pod rosyjskie skrzydła, a reedukacja polega na wpajaniu im, że Ukraina nie istnieje jako niezależne państwo, że Rosja jest ich ojczyzną, a rosyjska armia wyzwolicielem, nie najeźdźcą. Żadne to wakacje ani troska, lecz perfidna i brutalna próba zerwania więzi rodzinnej, językowej, kulturowej i narodowej. Dlatego Songdowon jest tak ważny symbolicznie: Rosja nie wywozi dzieci tylko w głąb własnego terytorium, pokazuje, że jej program może przekraczać granice i łączyć się z najbardziej zamkniętym reżimem świata. Korea Północna nie daje tu wyłącznie noclegu, bo według Unii zapewnia przyjęcie dzieci, zakwaterowanie i zorganizowany program wpisany w propagandową funkcję całej operacji.
Sojusz Moskwy i Pjongjangu: amunicja, żołnierze, technologie i spór o miliardy
Orlikowski zwraca uwagę, dlaczego akurat teraz o tym słychać: Rosja i Korea Północna nie są już partnerami z epoki starych, sentymentalnych sojuszy, bo wojna na Ukrainie dała im bardzo konkretny wspólny interes. Putin potrzebuje amunicji do długiej, brutalnej wojny artyleryjskiej, którą prowadzi się pociskami, rakietami i ludźmi, a Kim ma ogromne magazyny amunicji kompatybilnej ze sprzętem rosyjskim, przemysł zbrojeniowy oraz armię, której życie i zdrowie reżim traktuje jak zasób. To według komentatora mięso armatnie i Putin z tego korzysta. Według analiz opartych m.in. na zdjęciach satelitarnych od 2023 roku z Korei Północnej do Rosji napłynęły miliony sztuk amunicji. Brytyjska Izba Gmin przywołuje dane, że od sierpnia 2023 do marca 2025 roku przetransportowano około 15 tys. kontenerów, prawdopodobnie przewożących od 4,2 do 5,8 mln pocisków i rakiet. Są też dostawy północnokoreańskich rakiet balistycznych i systemów uzbrojenia, a Korea Północna wysłała do Rosji także żołnierzy. Po miesiącach zaprzeczeń zarówno Pjongjang, jak i Moskwa publicznie przyznały w 2025 roku, że północnokoreańskie oddziały pomagały Rosji w obwodzie kurskim. Był to moment przełomowy, bo reżim Kima przestał być tylko dostawcą zaplecza i stał się bezpośrednim uczestnikiem wojny wspierającym Kreml.
Pytanie, co dostaje w zamian. Pieniądze są tylko częścią odpowiedzi: Korea Północna potrzebuje żywności, paliw, walut, dostępu do systemów finansowych, a szczególnie technologii. Rosja może przekazywać jej systemy obrony powietrznej, sprzęt walki elektronicznej, drony i wiedzę przydatną dla programu satelitarnego czy rakietowego. Każdy taki transfer zwiększa bezpieczeństwo reżimu Kima, a równocześnie podnosi zagrożenie dla Korei Południowej, Japonii i całego regionu.
Przy liczbach, jak ostrzega komentator, najłatwiej o manipulację. W niektórych publikacjach można przeczytać, że Putin zapłacił Kimowi 10 mld dolarów (ok. 39,2 mld zł, ok. 8,9 mld euro), 13 mld dolarów (ok. 51,0 mld zł, ok. 11,6 mld euro), a nawet wyższe kwoty. To skrót, który może wprowadzać w błąd, choć nie znaczy, że jest niesprawny. Raport cytowany przez południowokoreańską agencję Yonhap oszacował wartość północnokoreańskich dostaw broni i żołnierzy dla Rosji od 2023 roku na maksymalnie 9,8 mld dolarów (ok. 38,5 mld zł, ok. 8,8 mld euro), ale ten sam raport szacował bezpośrednią rosyjską rekompensatę na znacznie mniej, około 1,2 mld dolarów (ok. 4,7 mld zł, ok. 1,1 mld euro), przede wszystkim w żywności, ropie i ograniczonych dostawach sprzętu wojskowego. Wartość tego, co Korea Północna oddała Rosji, nie jest więc równoznaczna z gotówką, którą Kim dostał z ręki Putina. Inna analiza przywoływana w 2026 roku mówiła, że potencjalny łączny zysk ekonomiczny Pjongjangu z eksportu broni i wysyłania żołnierzy może sięgać nawet 14,5 mld dolarów (ok. 56,9 mld zł, ok. 13,0 mld euro), jeśli Korea Północna otrzyma pełne należne świadczenia, ale to prognoza, a nie stan rachunku bankowego reżimu.
Uczciwie ujmując, wojna w Ukrainie jest dla Kima warta miliardy w uzbrojeniu, barterze, surowcach i technologiach, ale nie ma wiarygodnego publicznego dowodu, że Putin przelał mu kilkanaście miliardów dolarów albo przekazał je w gotówce, choć nie jest to wykluczone. W Korei Północnej oficjalnie wszystko należy do państwa, ale formalnie państwo to Kim Dzong Un, a największy wpływ, zasoby i decyzyjność ma on i szerzej dynastia Kimów, choć na górze też są tarcia. Kim nie troszczy się wyłącznie o własny komfort i luksus: zabezpiecza swój reżim, kupuje mu przetrwanie, modernizację armii i większą swobodę odpowiadania na sankcje Zachodu, a właściwie możliwość ich ignorowania. Architektura tego sojuszu dwóch reżimów opiera się według Orlikowskiego na wsparciu w wojnie, lojalności, propagandzie i podporządkowaniu ludzi interesowi państwa. Rosja dostaje amunicję i ludzi, Pjongjang zasoby, ochronę polityczną i technologię, a obie strony współpracują także przy programie, który przywozi ukraińskie dzieci tam, gdzie nie mają swobodnego kontaktu ze swoim państwem, językiem i niezależnymi instytucjami.
Asymilacja jako odbieranie tożsamości i odpowiedzialność państwa przyjmującego
Komentator zatrzymuje się przy słowie asymilacja, które brzmi technicznie, a opisuje coś bardzo osobistego. Nie chodzi wyłącznie o to, że dziecko słyszy inną wersję historii albo że sprzedaje się mu historię alternatywną, jak w PRL-u na zajęciach z historii, która niewiele miała wspólnego z prawdą. Chodzi też o sytuację, w której jego pochodzenie staje się problemem koniecznym do usunięcia, do wyplewienia. Najpierw dziecko zostaje przeniesione z miejsca, w którym miało rodzinę, szkołę, przyjaciół, język i czuło się swobodnie jak w domu. Potem dostaje nowy zestaw symboli, flagę, hymn, mundurek, opowieści o bohaterach i wrogach. Może słyszeć, że Rosja ratuje takie dzieci, że Ukraina jest państwem wrogim albo sztucznym i że prawdziwa przyszłość jest w rosyjskim świecie. Tak działa ta propaganda, która, jak ocenia Orlikowski, pierze młode, chłonne umysły. Dlatego w europejskim dokumencie pojawiają się nie tylko słowa transfer, lecz także wymuszona asymilacja, indoktrynacja i zmilitaryzowana edukacja. Dziecko nie musi być zakute w kajdanki, by znaleźć się pod presją państwa, które ma nad nim niemal pełną władzę.
W przypadku Korei Północnej dochodzi jeszcze jeden wymiar: to jedno z najbardziej odizolowanych państw świata, w którym niezależni dziennikarze, organizacje praw człowieka, prawnicy rodzin i ukraińskie instytucje nie działają swobodnie. Dlatego tak trudno niezależnie zweryfikować każdy etap pobytu dzieci i dlatego odpowiedzialność państwa przyjmującego jest tym większa, a nie mniejsza. Gdy zaprasza ono dzieci z okupowanego terytorium, powinno umieć wykazać, kto na to wyraził zgodę, jak wyglądał pobyt i powrót, do czego dzieci były wykorzystywane i jakie zajęcia prowadzono. Przejrzystych wyjaśnień nigdy nie będzie, co jest na rękę reżimowi Putina, bo, jak ujął to komentator, rączka rączkę myje. Nie trzeba dysponować tajnymi nagraniami zajęć w Songdowon. Wystarczy spojrzeć na zestaw ustaleń oficjalnych organów i służb wywiadowczych, by mieć pewność, że sprawy nie można bagatelizować ani zamiatać pod dywan, a wszystkie organizacje międzynarodowe powinny tu prężnie działać.
Pogłoski o śmierci Kima, jego wizyta w Chinach i odpowiedź na pytanie z początku
Całość dzieje się w cieniu ostatnich doniesień, które komentator omawiał tydzień wcześniej w materiale o rzekomej śmierci Kim Dzong Una, obejrzanym ponad 100 tys. razy. W ostatnich dniach po sieci krążyły pogłoski, że Kim doznał wylewu, trafił do szpitala w Pekinie i zmarł. Brakowało wiarygodnych dowodów, a południowokoreański wywiad zdementował te doniesienia. Później północnokoreańskie media pokazały Kima na targach butów i odzieży, co nie było mocno przekonujące, a potem pojawił się w Chinach, w Dandong. Według zdjęć i doniesień agencji spotkał się z jednym z najwyższych rangą chińskich polityków, Wang Huningiem, przy okazji otwarcia nowego połączenia mostowego na rzece Jalu i rozmów o współpracy gospodarczej. To ważne, jak podkreśla Orlikowski, bo przypomina, że Korea Północna nie działa w próżni: z jednej strony ma coraz silniejszy sojusz wojenny z Rosją, z drugiej wciąż potrzebuje Chin jako zaplecza gospodarczego i strategicznego.
Odpowiadając na pytanie z początku, komentator stwierdza, że nie ma dowodu, iż Kim osobiście wydał rozkaz porwania konkretnego dziecka ani że kogokolwiek złapał i wywiózł, ale uważa, że nie ma to żadnego znaczenia. Państwowa instytucja w Korei Północnej, podlegająca reżimowi Kima, została oskarżona przez Unię Europejską o udział w zorganizowanych transferach ukraińskich dzieci z okupowanych terenów, ich indoktrynacji i przymusowej asymilacji, za co ukarano ją sankcjami. Rosyjski program wywożenia ukraińskich dzieci ma charakter systemowy i jest badany jako możliwa zbrodnia wojenna. Nie wymaga to według niego dodatkowego udokumentowania zdjęciami, bo dotarcie do nich będzie niemożliwe albo nastąpi po bardzo długim czasie, nawet dziesięciu latach, a świadkowie obawiają się o swoje życie i zdrowie. Sojusz Kima z Putinem jest transakcją opartą na wojnie i miliardach, ale nie w prostym sensie wsypania gotówki z worka: to transakcje wiązane, często barterowe, w których wymienia się nie tylko produkty, lecz także lojalność i wsparcie w przetrwaniu obu reżimów. W cieniu tego dzieciom odbiera się normalność, bezpieczeństwo, dzieciństwo i prawo do tożsamości narodowej.
Orlikowski kończy wobec Putina i Kima gestem pogardy, pokazując im środkowy palec za takie wychowanie, rehabilitację, wakacje i troskę. Dodaje, że szkoda, iż pewnie próżno mieć nadzieję, by służby i organizacje unijne, brytyjskie czy nawet amerykańskie miały na tyle siły, by wedrzeć się do tych reżimów i zrobić z tym porządek.
Komentarz przedstawił Paweł Orlikowski. Materiał „Kim Dzong Un więzi ukraińskie dzieci?! Sojusz z Putinem i miliardy w tle. Co dzieje się w Songdowon?” dostępny na kanale „naTemat” na YouTube, liczącym 533 tys. subskrybentów. Opublikowany 28 października 2026.
