„Mowa to skała, na której stoi wielka ukraińska budowla”: we Lwowie otwarto Przestrzeń Pamięci Iryny Farion
We Lwowie, w drugą rocznicę zabójstwa Iryny Farion, otwarto Przestrzeń Memorialną poświęconą pamięci językoznawczyni. Znajduje się ona przy ulicy Tomasza Masaryka 3 — w miejscu, gdzie znana działaczka społeczna i polityczna, doktor nauk filologicznych, została śmiertelnie ranna.
Centralnym elementem jest artystyczna stela memorialna. Przez jej płaszczyzny przecięte są symboliczne słowa „mowa”, „wola”, „nacja” oraz „siła”, a wewnątrz umieszczono kamień z 20 znaczącymi wypowiedziami Iryny Farion.
Znak pamięci odsłonili mer miasta Andrij Sadowyj wraz z córką Iryny Farion — Sofiją Osobą.
Andrij Sadowyj powiedział:
„Iryna Farion zawsze potrafiła nie tylko przekonać, potrafiła inspirować. Ciepło, które od niej płynęło — zniewalało. Rozumiem, że w chwili, gdy słuchali jej nasi wrogowie, odczuwali zupełnie inną energię, zupełnie inną siłę. Jestem przekonany, że Bóg ją kochał. Nie wiem, dlaczego Bóg ją zabrał. Nikt tego nie wie, ale wiem na pewno, że teraz jest tam, w niebie, i patrzy na ten monument. Zapytałem Sofiję: »Sofijo, a jakiego słowa mama najczęściej używała, gdy coś było piękne?« — »Szedewralno« [wspaniale]. Myślę, że teraz patrzy i mówi: »Szedewralno«”.
Autorami projektu jest zespół architektów Guess Line Architects: Andrij Lesiuk, Mychajło Kohut, Kateryna Iwaszczuk, Jarosław Iwaśkiw, Matwij Kuźmuk, Iryna Czabanyk, Anna Fitel oraz Jehor Perepeluk. W skład zespołu weszli również byli studenci profesorki, którzy tworzyli tę przestrzeń ze szczególnym szacunkiem i odpowiedzialnością.
Według zamysłu autorów nie jest to tradycyjny pomnik. Stelę memorialną stworzono jako przestrzeń do interakcji, refleksji i poznawania postaci Iryny Farion.
Sofija Osoba podczas otwarcia przestrzeni podkreśliła, że dwa lata temu Ukraina straciła całą epokę:
„Straciłam mamę tak okrutnie i podle. Ale Ukraina straciła całą epokę. Mama mówiła, że bohaterów trzeba doceniać za życia, godnie nieść ich pamięć i kochać ich. Dla każdego z nas mama zostawiła szczególny ślad. Dla mnie — ciepło, miłość, wsparcie. Tak naprawdę idee Iryny Farion są wieczne. Żyje w naszych sercach, w naszej pamięci. Chcę podziękować miastu Lwów, chcę podziękować zespołowi Andrija Lesiuka za tę pamięć. Tu jest mowa, nacja, wola. Każdy z was, gdy zajrzy do wewnątrz, odkryje dla siebie duszę Iryny Farion, bo jej dusza przemawia poprzez cytaty. Każdy z was wpuści mamę do swojego serca tak, jak ona z wielkim szacunkiem i czcią wpuszczała do tego serca swoich najbliższych. Żyjemy, dopóki jest pamięć. Teraz, zapewne, będę zaglądać do środka i szukać dla siebie swojego cytatu Iryny Farion”.
Sofija Osoba odczytała cytat ukryty w steli pamięci: „Mowa to skała, na której stoi wielka ukraińska budowla”.
Wokół przestrzeni pamięci zasadzono platany, śliwy, klony i czeremchę, a także wieloletnie rośliny ozdobne i krzewy.
Dla przypomnienia: 19 lipca 2024 roku przy własnym domu przy ulicy Masaryka we Lwowie Iryna Farion została śmiertelnie ranna. Mimo starań lekarzy, tego samego wieczora zmarła w szpitalu. 25 lipca funkcjonariusze organów ścigania zatrzymali podejrzanego o zabójstwo — 19-letniego mieszkańca Dniepru Wiaczesława Zinczenkę. Proces sądowy trwa do dziś.
Źródło i zdjęcia: Służba Prasowa Rady Miasta Lwowa.