Czechy zaczęły odmawiać ochrony czasowej ukraińskim mężczyznom

Od 5 sierpnia w całej Unii Europejskiej, w tym w Czechach, obowiązuje nowe ograniczenie dotyczące ukraińskich mężczyzn w wieku zdolności bojowej. Muszą oni udowodnić, że wypełnili obowiązki wojskowe wobec Ukrainy i mogli legalnie opuścić kraj – w przeciwnym razie nie otrzymają w Czechach ochrony czasowej. Mimo że przepis obowiązuje od niedawna, czeskie ministerstwo spraw wewnętrznych na jego podstawie odmówiło już ochrony w dziesiątkach przypadków.

Dziesiątki odmów w ciągu niespełna tygodnia

„W ciągu niespełna tygodnia kilkadziesiąt osób nie otrzymało ochrony czasowej. Nie były w stanie udowodnić wypełnienia swoich obowiązków wojskowych wobec Ukrainy” – powiedziała Veronika Votočková, ekspertka ds. migracji i azylu z czeskiego ministerstwa spraw wewnętrznych, podczas posiedzenia senackiej komisji spraw zagranicznych, obrony i bezpieczeństwa, na którym omawiano zmianę polityki migracyjnej.

Do 5 sierpnia ochrona czasowa przyznawana była wszystkim, jednak od tego dnia zaczął obowiązywać nowy mechanizm, uzgodniony przez państwa członkowskie Unii Europejskiej. Zgodnie z nim ochrony czasowej nie otrzymają mężczyźni w wieku od 23 do 60 lat, a więc w wieku poborowym, jeśli nie posiadają potwierdzenia od swojego kraju, że wypełnili obowiązki wobec armii.

Elektroniczna książeczka wojskowa zamiast stempla wyjazdowego

„Istnieje ukraińska elektroniczna książeczka wojskowa. Koledzy w placówkach wiedzą, czego tam szukać, jak wygląda wpis o wypełnieniu obowiązków wojskowych. Ewentualnie wypełnienie obowiązków można potwierdzić ukraińskim stemplem wyjazdowym, ale preferujemy wyciąg z książeczki – jest pewniejszy” – opisała Votočková.

W Czechach przebywa obecnie ponad 396 tysięcy ukraińskich uchodźców – w przeliczeniu na liczbę mieszkańców kraj ten od dawna przyjmuje najwięcej uchodźców z Ukrainy spośród wszystkich państw Unii Europejskiej. Czeskie MSW od dłuższego czasu zwraca uwagę, że krajowe możliwości przyjęciowe znajdują się na granicy wydolności, dlatego minister spraw wewnętrznych Lubomír Metnar (ANO) zabiegał na forum unijnym o zaostrzenie warunków przyznawania ochrony czasowej, dzięki której uchodźcy mogą legalnie mieszkać i pracować w Czechach.

Czechy wśród państw naciskających na zawężenie ochrony

„W trakcie negocjacji Czechy należały do państw aktywnie popierających zawężenie ochrony czasowej” – potwierdził na posiedzeniu senackiej komisji wiceminister spraw wewnętrznych Ondřej Máchal. „Stronę ukraińską ta zmiana również cieszy” – dodał. Ukraina od dłuższego czasu apeluje, by mężczyźni pozostawali w kraju – czy to jako potencjalni żołnierze, czy jako siła robocza potrzebna do powojennej odbudowy.

Máchal poinformował również, że w ostatnim czasie wśród przybywających do Czech przeważali mężczyźni w wieku ekonomicznie aktywnym. W ubiegłym roku po raz pierwszy od wybuchu rosyjskiej agresji w 2022 roku do Czech przybyło więcej uchodźców płci męskiej niż żeńskiej.

Jeśli chodzi o kobiety w wieku od 18 do 65 lat, ich liczba w ciągu ostatnich dwunastu miesięcy pozostała w miarę niezmieniona. Obecnie w tej grupie wiekowej w Czechach mieszka ponad 160 280 kobiet, czyli około 500 mniej niż rok wcześniej. Liczba mężczyzn w tej grupie wiekowej wzrosła jednak znacząco – o ponad 21 200 osób, do obecnych 132 tysięcy. Nowy przepis mógłby znacząco ograniczyć liczbę przybywających mężczyzn, choć na razie zbyt wcześnie na ocenę jego skutków.

Krytyka ze strony senatu

„Tę zmianę warunków postrzegamy jako kolejny krok w kierunku stopniowego i kontrolowanego wygaszania ochrony czasowej” – powiedział również Máchal. Na tę uwagę zareagował senator David Šimek (KDU-ČSL i Nestraníci).

„Myślę, że wciąż jesteśmy w okresie, gdy konflikt zbrojny nie zbliża się do końca. Dyskutowanie obecnie o stopniowym wygaszaniu ochrony nie jest do końca szczęśliwym pomysłem” – zauważył. Ochrona czasowa została na mocy decyzji Unii Europejskiej przedłużona do marca 2028 roku i najprawdopodobniej będzie przedłużana dalej.

Gdyby jednak doszło do rozejmu lub pokoju na Ukrainie, jak zaznaczyła Votočková, prawdopodobnie funkcjonowałby okres przejściowy, w trakcie którego posiadacze ochrony czasowej mieliby przejść na standardowe zezwolenia pobytowe. Dyskusje na ten temat wciąż jednak trwają.

Źródło: za portal Novinky.cz