Polsko-ukraińskie forum „Zrozumienie horyzontów” na Uniwersytecie Lwowskim

2 grudnia 2025 roku w Sali Lustrzanej Lwowskiego Uniwersytetu Narodowego imienia Iwana Franki odbyło się polsko-ukraińskie forum społecznej i instytucjonalnej współpracy „Zrozumienie horyzontów”, w którym udział wzięli przedstawiciele wspólnoty akademickiej Uniwersytetu, środowisk obywatelskich, władz lokalnych oraz Centrum Organizacji Pozarządowych i Wolontariatu miasta Bydgoszcz (Polska).

Integracja z Unią Europejską jako główny temat forum

Centralnym tematem wydarzenia była „Integracja z Unią Europejską – doświadczenia samorządu terytorialnego oraz organizacji pozarządowych”. W ramach forum uczestnicy z obu krajów omawiali współczesne podejścia do rozwoju partnerstwa międzypaństwowego, wymieniali się dorobkiem w zakresie wzmacniania partycypacji obywatelskiej i przejrzystości zarządzania, a także określili kluczowe wyzwania na drodze integracji europejskiej.

Forum stało się nie tylko przestrzenią merytorycznej dyskusji, lecz także ważnym krokiem w pogłębianiu dialogu polsko-ukraińskiego oraz wypracowywaniu wspólnych strategicznych podejść do dalszego rozwoju. Wydarzenie odbywało się w formule hybrydowej, co pozwoliło objąć jak najszersze grono uczestników.

Otwarcie polsko-ukraińskiego forum rozpoczęło się od uczczenia pamięci wszystkich poległych Obrońców i Obrończyń Ukrainy, którzy oddali życie w wojnie przeciwko rosyjskiemu agresorowi.

Otwarcie konferencji i wystąpienie Iryny Kijanki

Następnie, wraz z rozpoczęciem pracy międzynarodowej konferencji, zgromadzonych powitała profesor Katedry Stosunków Międzynarodowych i Służby Dyplomatycznej Wydziału Stosunków Międzynarodowych, współzałożycielka sieci „Posestra”, współorganizatorka i moderatorka wydarzenia Iryna Kijanka. Zwracając się do uczestników, podkreśliła znaczenie dialogu międzypaństwowego, wagę wymiany praktycznych doświadczeń między partnerami ukraińskimi i polskimi oraz nakreśliła główne zadania forum, ukierunkowane na pogłębianie współpracy, wypracowanie wspólnych rozwiązań i poszerzanie horyzontów wzajemnego zrozumienia między oboma krajami.

Głos rektora Romana Gładyszewskiego, Wsparcie Polski i znaczenie relacji dobrosąsiedzkich

Słowa powitania do uczestników forum skierował rektor Lwowskiego Uniwersytetu, akademik Narodowej Akademii Nauk Ukrainy, profesor Roman Gładyszewski.

„Konferencja połączyła obwód lwowski z województwem kujawsko-pomorskim, Bydgoszcz ze Lwowem oraz wyodrębniła współpracę z fundacją ‘Chcepomagam’. Takie transgraniczne wydarzenie świadczy o silnych więziach partnerskich między naszymi państwami. Zebrali się tu studenci, naukowcy, liderzy społeczni, wolontariusze, matki żołnierzy oraz przedstawiciele samorządu terytorialnego z obu stron granicy. Uczestnicy forum będą mieli możliwość dzielenia się doświadczeniami w rozwoju aktywnego sektora obywatelskiego, w szczególności w kontekście integracji europejskiej, na rzecz budowy silnej, demokratycznej Europy” – zaznaczył Roman Gładyszewski.

W swoim wystąpieniu rektor podkreślił również istotne wsparcie narodu polskiego, który od dłuższego czasu pozostaje niezawodnym sojusznikiem Ukrainy w walce z rosyjskim agresorem.

„Nawiązywanie relacji z krajami sąsiednimi jest niezwykle ważnym i aktualnym zadaniem, ponieważ historia relacji ukraińsko-polskich przechodziła przez różne etapy. Zadaniem naszego i przyszłych pokoleń jest zatem budowanie mostów wzajemnego zrozumienia oraz rozwijanie trwałych, niezawodnych partnerstw i dobrosąsiedzkich relacji. Dziś ponownie stoimy wobec wspólnego zagrożenia. Podczas gdy ukraińscy żołnierze dzielnie powstrzymują wrogą inwazję, polscy partnerzy zapewniają wsparcie zarówno ludności cywilnej, jak i na polu walki” – podkreślił Roman Gładyszewski.

Zwracając się do uczestników forum, rektor zaznaczył także, że Uniwersytet Lwowski jest dumny z faktu, iż w ostatnich latach członkami jego wspólnoty akademickiej jako Doctor Honoris Causa zostali wybitni przedstawiciele polskiej elity, w tym Bronisław Komorowski, Donald Tusk oraz Radosław Sikorski, którzy dzięki swojemu autorytetowi wielokrotnie pełnili rolę adwokatów Ukrainy na globalnej arenie społeczno-politycznej.

„Takie inicjatywy jak dzisiejsza to nie tylko platforma wymiany myśli, lecz także narzędzie porozumienia, budowania przestrzeni zaufania, wsparcia oraz ogólnego wzmacniania relacji ukraińsko-polskich. To właśnie tutaj kładzione są fundamenty długofalowego, konstruktywnego partnerstwa” – podkreślił rektor.

Polska perspektywa samorządowa i wystąpienie dziekana

Z okazji otwarcia polsko-ukraińskiego forum wszystkich uczestników powitał także dziekan Wydziału Stosunków Międzynarodowych, profesor Markijan Malski.

„Przeprowadzenie tej konferencji jest ważną kontynuacją naszej pracy nad wzmacnianiem kontaktów z najbliższymi sąsiadami, przede wszystkim z Rzecząpospolitą Polską. Szczególnie cenne jest to, że koncentrujemy się na praktycznych doświadczeniach samorządu terytorialnego oraz że do dyskusji włączyli się studenci, ponieważ to właśnie oni w przyszłości będą wdrażać europejskie podejścia w Ukrainie” – wyraził przekonanie profesor Malski.

W swoim wystąpieniu zaznaczył również, że Polska osiągnęła znaczące sukcesy dzięki reformie administracyjno-terytorialnej, która uczyniła ją państwem efektywnym i samorządnym. Kluczowe było skierowanie zasobów na najniższe szczeble administracyjne, tam, gdzie rodzą się realne zmiany. To doświadczenie było uważnie analizowane również w Ukrainie i po zwycięstwie będzie jeszcze aktywniej wdrażane w zarządzaniu państwem oraz w procesie odbudowy.

„Polski przykład pokazuje siłę akademickiego intelektu i profesjonalnej ekspertyzy w procesach państwowych. Opierając się na dorobku naukowym i praktycznych doświadczeniach, możemy formułować właściwe decyzje dla budowy skutecznego państwa ukraińskiego. Jestem przekonany, że synergia polskiego doświadczenia, ukraińskich samorządowców oraz młodego pokolenia stanie się gwarancją naszego wspólnego sukcesu” – podkreślił Markijan Malski.

Głos polskich partnerów i organizacji pozarządowych

Następnie słowa powitania skierowali do uczestników forum polscy partnerzy. W szczególności doradca wojewody województwa kujawsko-pomorskiego Ireneusz Nitkiewicz.

„Cykl takich spotkań i szkoleń jest niezwykle ważny, ponieważ umożliwia wymianę doświadczeń, zwłaszcza dziś, w trudnym dla Ukrainy czasie. Doskonale pamiętam okres, gdy Polska wstępowała do Unii Europejskiej – wówczas organizacje społeczeństwa obywatelskiego w Polsce aktywnie współpracowały z organizacjami pozarządowymi z Wielkiej Brytanii, Francji i Niemiec, aby uczyć się od siebie nawzajem, przejmować praktyki oraz poznawać procedury składania wniosków i realizacji projektów. My również uczymy się, jak działać w okresach niestabilności i jak być przygotowanymi na wyzwania. Ukraina stoi dziś obok nas, broniąc wspólnych wartości przed zagrożeniem płynącym ze strony Rosji. Dlatego kontynuujemy ten cykl konferencji wspólnie z Lwowskim Uniwersytetem Narodowym imienia Iwana Franki. To dowód na to, że będziemy nadal rozwijać i pogłębiać naszą współpracę” – podkreślił Ireneusz Nitkiewicz.

Prezes organizacji społecznej „Chcepomagam” w Bydgoszczy Bartosz Mikołajczyk krótko opowiedział o działalności organizacji, akcentując znaczenie ścisłej współpracy z partnerami ukraińskimi. Wspomniał pierwsze godziny pełnoskalowej inwazji Rosji na Ukrainę i podzielił się doświadczeniem natychmiastowego rozpoczęcia działań na różnych poziomach – od pomocy doraźnej poszkodowanym po koordynację inicjatyw wolontariackich i wsparcie obywateli Ukrainy.

„Dobrze pamiętam dzień, w którym wszystko się zaczęło. Wszyscy byliśmy w szoku, ale to właśnie ten szok zmusił nas do natychmiastowego działania. Już w pierwszych godzinach jako organizacja społeczeństwa obywatelskiego byliśmy gotowi do pomocy i dysponowaliśmy niezbędnymi zasobami. Wspieraliśmy osoby przybywające do Polski od pierwszych dni wojny, a następnie intensywnie rozwijaliśmy różne kierunki pomocy: materialnej, psychologicznej, prawnej, a także wsparcia w zatrudnieniu i w załatwianiu niezbędnych dokumentów. Ważne jest również to, że nawiązaliśmy i kontynuujemy współpracę z Uniwersytetem, co ma dla nas ogromną wartość. Oprócz pomocy materialnej niezwykle istotne są bowiem wsparcie intelektualne, inicjatywy cyfrowe i dyplomacja kulturalna. Z pewnością będziemy kontynuować tę pracę” – podkreślił Bartosz Mikołajczyk.

Wyróżnienia, nagrody

W ramach otwarcia forum polscy partnerzy uhonorowali Lwowski Uniwersytet za aktywną współpracę, przyjaźń oraz budowanie mostów porozumienia między Polską a Ukrainą, wręczając pamiątkową nagrodę rektorowi Romanowi Gładyszewskiemu. Wyróżniono również inicjatywność i aktywną działalność przedstawicieli wspólnoty akademickiej Uniwersytetu, w szczególności profesor Irynę Kijankę.

Znaczenie organizacji wydarzeń tej rangi podkreślili także: kierowniczka służby patronackiej Lwowskiej Rejonowej Administracji Państwowej Iwana Fedko, absolwent Wydziału Ekonomicznego, partner Uniwersytetu Lwowskiego, CEO GORO Mountain Resort Wołodymyr Harazd, przewodniczący wspólnoty Rawy-Ruskiej Iwan Iwanusa, a także partnerzy z Chorwacji.

Ponadto, w ramach otwarcia forum organizatorzy uroczyście uhonorowali zaproszonych gości nagrodami.

W szczególności Nagrodę imienia absolwenta Katedry Politologii Wydziału Filozoficznego Uniwersytetu Lwowskiego, obrońcy pułku „Azow” Bohdana Krila, rodzice poległego żołnierza – pani Ludmyła i pan Serhij – wręczyli uczennicy szkoły w miejscowości Zibołki gminy Żółkiew Anastasii Horbacz, która znalazła się w TOP-10 konkursu „Chwila Metropolity” i zajęła trzecie miejsce w Konkursie Języka Ukraińskiego imienia Petra Jacyka.

Nagrodę imienia wieloletniego kierownika Katedry Politologii, kandydata nauk filozoficznych, docenta Uniwersytetu Lwowskiego Mykoły Poliszczuka, członkowie jego rodziny – żona Ludmyła oraz synowie – wręczyli studentce pierwszego roku Wydziału Elektroniki Bohdanie Busłyk oraz studentce drugiego roku Wydziału Historycznego Adrianie Busłyk za aktywne uczestnictwo w życiu młodzieżowym Lwowa i działalność wolontariacką.

Dalsze prace forum

Następnie uczestnicy międzynarodowego forum mieli możliwość zaprezentowania koncepcji „Wspólnoty horyzontów” oraz celów forum, a także wzięcia udziału w równoległych sesjach poświęconych współpracy społecznej, edukacyjnej i obywatelskiej.

Podczas sesji plenarnej omawiano kluczowe zagadnienia związane z integracją europejską, rozwojem samorządu terytorialnego oraz współpracą międzykulturową między Polską a Ukrainą. Dyskusja połączyła praktyczne doświadczenia organów samorządowych z analitycznym podejściem do bezpieczeństwa i współpracy międzykulturowej, co umożliwiło wymianę najlepszych praktyk oraz sformułowanie rekomendacji dla dalszego rozwoju relacji polsko-ukraińskich.

W trakcie debaty uczestnicy skoncentrowali się również na szeregu istotnych aspektów rozwoju wspólnot lokalnych i współpracy międzykulturowej. Omawiano m.in. badania potrzeb imigrantów, w tym ukraińskich, jako kluczowy element kształtowania strategii rozwoju regionalnych rynków pracy i uwzględniania zmian demograficznych. Dużą uwagę poświęcono polsko-ukraińskim projektom młodzieżowym, w których metody interakcji międzykulturowej sprzyjają budowaniu porozumienia i wspólnych działań. Poruszano również kwestie ochrony dziedzictwa kulturowego jako czynnika bezpieczeństwa narodowego i rozwoju wspólnot lokalnych, a także rolę takich inicjatyw w aktywności społecznej i gospodarczej. Ponadto omówiono nowe wyzwania stojące przed sektorem obywatelskim i samorządem terytorialnym w zakresie udzielania wsparcia prawnego weteranom wojny rosyjsko-ukraińskiej.

Źródło: Uniwersystet Lwowski. Zdjęcie główne: Oleg Vivcharik. Więcej zdjęć tutaj.