Skala rzekomej prorosyjskości polskich polityków, absurdy „tajnozy” w polskiej debacie obronnej, realna ocena pomocy dla Ukrainy oraz to, co czeka Polskę po zakończeniu wojny — o tym z Krzysztofem Bosakiem, wicemarszałkiem Sejmu i jednym z liderów Konfederacji, rozmawiała Arleta Bojke w kanale „Koniec Świata”.
Kto najczęściej oskarża się o prorosyjskość
Bojke otworzyła rozmowę pytaniem, czy Konfederacji najczęściej zarzuca się działanie na rzecz Rosji. Bosak zaprzeczył, wskazując, że ilościowo w takich oskarżeniach dominują dwie partie — PiS i Koalicja Obywatelska, wzajemnie się o to posądzające, przy czym, jego zdaniem, strona rządowa produkuje takich zarzutów więcej, głównie dlatego że dysponuje większym zapleczem medialnym. Ocenił te oskarżenia jako w przeważającej mierze propagandowe i oszczercze — w jego przekonaniu w polskiej polityce praktycznie nie ma osób intencjonalnie działających na rzecz Rosji, choć oczywiście istnieją różnice opinii w konkretnych sprawach.
Bosak przyznał, że rzeczywiście był okres „resetu” z Rosją, przypominając też pomysł budowy elektrowni jądrowej wspólnie z Rosją w obwodzie kaliningradzkim, uzgadniany dyplomatycznie za pierwszego rządu Donalda Tuska, choć niezrealizowany. Wskazał również na opóźnianie budowy gazociągu norweskiego przez rząd postkomunistów z PSL oraz wieloletnie kontrakty gazowe z Rosją zawierane w atmosferze nieprzejrzystości, a także na powroty starych kadr PRL-owskich do służb specjalnych za rządów Leszka Millera po wcześniejszym ich usunięciu przez pierwszy rząd koalicyjny AWS-UW. Podkreślił jednak, że oskarżenia o prorosyjskość PiS uważa za absurdalne — partia ta ma w jego ocenie silne antyrosyjskie DNA, czego dowodem było choćby wspieranie przesiedlania do Polski czeczeńskich uchodźców po drugiej wojnie czeczeńskiej.
AfD i europejscy sojusznicy Konfederacji
Bojke zapytała o partnerstwo europarlamentarne z AfD. Bosak wyjaśnił, że jego partia zasiada we frakcji Patrioci dla Europy, w której AfD nie ma — tam z kolei znajduje się francuskie Zjednoczenie Narodowe, którego młody lider Jordan Bardella prezentuje, w przeciwieństwie do swojej poprzedniczki Marine Le Pen, wyraźnie antyrosyjskie poglądy (choć i Le Pen skorygowała swój kurs). Ocenił, że samo przywództwo AfD nie ma prorosyjskiego nastawienia, choć w partii istnieje kłopotliwa dla niej mniejszość utrzymująca kontakty z rosyjską ambasadą — zjawisko, jego zdaniem, wpisujące się w szerszą, ponadpartyjną niemiecką tradycję traktowania Rosji jako partnera, nie przeciwnika.
Dorobek Konfederacji w polityce antyrosyjskiej
Bojke zauważyła, że trudno zarzucić Konfederacji konkretne działania, skoro partia nigdy nie rządziła. Bosak wskazał na własny dorobek parlamentarny — głosowanie za rozwiązaniem Wojskowych Służb Informacyjnych i utworzeniem nowych, niezależnych od dawnych rosyjskich wpływów służb wywiadu i kontrwywiadu wojskowego w ramach pierwszego rządu koalicyjnego, który współtworzyła jego dawna partia. Przywołał też posła Sławomira Mentzena, zaangażowanego wcześniej w dywersyfikację nośników energii i uniezależnianie Polski od rosyjskiego gazu, o czym Bosak mówił w grudniu ubiegłego roku na konferencji strategicznej w Waszyngtonie, prezentując Polskę jako pozytywny przykład długofalowej strategii energetycznej.
Diagnoza: nie Ukraina, lecz oderwanie od rzeczywistości jest głównym problemem
Bojke zasugerowała, że największym problemem w polskiej debacie jest wzajemne oskarżanie się o prorosyjskość w kontekście stosunku do Ukrainy. Bosak zdecydowanie się z tym nie zgodził — jego zdaniem prawdziwym problemem jest całkowita ignorancja i oderwanie polskiej debaty od realnego kontekstu międzynarodowego. Ocenił, że większość komentujących temat osób nie uczestniczy w rzeczywistej polityce międzynarodowej i nie rozumie, o czym mówi, funkcjonując w swoistej medialnej rzeczywistości alternatywnej, oderwanej od świata realnej strategii. Jako dowód przywołał fakt, że Polska jest jednym z zaledwie dwóch państw europejskich, w których nie złapano realnie rosyjskiego szpiega — mimo to Polacy nieustannie oskarżają się wzajemnie o prorosyjskość.
Afera z rakietami Patriot i mechanizm „tajnozy”
Bojke przywołała niedawną sytuację, w której Bosak wywołał poruszenie medialne, ujawniając (a właściwie nagłaśniając) informację o przekazaniu Ukrainie rakiet Patriot, jedynych zdolnych zwalczać pociski wystrzeliwane z obwodu kaliningradzkiego. Bosak wyjaśnił, że jedynie przetłumaczył na zrozumiały język informacje krążące od tygodni w sferze eksperckiej i publicznie dostępne (w tym opublikowane przez Polsat) — jego zdaniem to poważny zarzut wobec dziennikarzy, że dopiero poseł musiał to przełożyć na przystępny język.
Z tego wątku Bosak przeszedł do szerszej krytyki mechanizmu, który określił mianem „tajnozy” — pozornego profesjonalizmu polegającego na automatycznym utajnianiu wszystkiego, co dotyczy obronności, bez podstawy prawnej. Wyjaśnił, że informacje faktycznie chronione podlegają ustawie o ochronie informacji niejawnych, a pozostałe mogą być przedmiotem normalnej debaty — problemem jest jednak powszechne, jego zdaniem często świadome kłamstwo urzędników i polityków twierdzących, że czegoś „nie mogą powiedzieć”, choć prawnie mogliby. Ocenił, że polski parlament w praktyce nie posiada skutecznych narzędzi kontroli rządu — minister może zignorować komisję, przesłać jedynie dyrektorów do udzielania ogólnikowych odpowiedzi, albo obiecać odpowiedź pisemną i nigdy jej nie przesłać, bez żadnych konsekwencji prawnych. Podkreślił, że parlamentarzyści często dowiadują się kluczowych informacji o działaniach własnego rządu z zagranicznej prasy.
Profesjonalizm kontra pozorne utajnianie
Bosak rozróżnił informacje rzeczywiście wymagające ochrony — rozwiązania innowacyjne, częstotliwości, klucze kryptograficzne, nowe protokoły — od elementarnej wiedzy typu liczba posiadanego sprzętu czy stan gotowości mobilizacyjnej, wątek podnoszony od kampanii prezydenckiej przez Sławomira Mentzena. Zwrócił uwagę, że przeciwnik dysponuje własnym wywiadem i od ponad stu lat monitoruje polskie działania, a informacje o standardowym uzbrojeniu przekazywanym Ukrainie są też łatwo dostępne w ramach tak zwanego białego wywiadu (OSINT). Nazwał zjawiskiem „odmowy wiedzy” postawę części polityków obozu rządzącego, którzy celowo unikają zrozumienia złożonych kwestii obronnych — na przykład dylematów budżetowych dotyczących walki radioelektronicznej — wolą zrzucać odpowiedzialność wyłącznie na generałów.
Tarcza Wschód: hasło medialne bez spójnego planu
Bojke dopytała o stan realizacji programu Tarcza Wschód. Bosak ocenił, że była to najpierw medialna zapowiedź stworzona pod potrzebę społeczną, a nie strategiczną, dopiero później wypełniona treścią przez podciąganie różnych, częściowo już wcześniej planowanych działań (jak inwestycje Straży Granicznej) pod wspólne hasło. Podkreślił, że w dokumentach planistycznych i budżetowych taka pozycja pierwotnie nie istniała, a premier ogłosił program medialnie, zanim powstał jakikolwiek spójny plan realizacji — stąd, jego zdaniem, brak sensu pytania o „etapy” realizacji czegoś, co nigdy nie było jednolitym, zaplanowanym projektem. Zaznaczył, że sam projekt niesie pewne pozytywne skutki w postaci ogólnej mobilizacji obronności na kierunku wschodnim.
Ukraińska „onuca” i etapy pomocy dla Ukrainy
Bojke zapytała wprost, ile razy Bosaka oskarżono o sprzyjanie Rosji za twierdzenie, że Ukraina nie powinna wstępować do NATO czy Unii Europejskiej. Bosak odpowiedział, że niemal nigdy, po czym zaproponował przedyskutowanie odwrotnego zjawiska — istnienia „ukraińskiej onuca”, czyli polityków sprzyjających agendzie ukraińskiej dyplomacji z przekonania, korzyści lub swoistego uzależnienia mentalnego. Ocenił, że na wczesnym etapie wojny odruch solidarności z Ukrainą został błędnie zaprogramowany jako trwała doktryna polityki międzynarodowej, podczas gdy powinien pozostać zjawiskiem społecznym, a nie państwowym.
Bosak podzielił wsparcie dla Ukrainy na etapy: w pierwszym, gdy celem było niedopuszczenie do upadku Ukrainy i jej wpadnięcia w ręce Rosji, Konfederacja — łącznie z Grzegorzem Braunem, o czym ten dziś nie wspomina — jednogłośnie popierała stosowne uchwały. W drugim etapie, gdy front się ustabilizował i Ukraina obroniła się przed szybkim upadkiem, Polska mogła zacząć miarkować i warunkować swoją pomoc, tymczasem polska dyplomacja pozostała, jego zdaniem, zablokowana na cel mobilizowania wsparcia dla Ukrainy przez kolejne lata — co określił mianem „outsourcingu dyplomatycznego” wykonywanego przez Polskę jako niewynagradzany „petent wolontariusz” ukraińskich interesów.
Oddane uzbrojenie i brak realnego przezbrojenia
Bosak skrytykował narrację, jakoby przekazany Ukrainie sprzęt był „post-sowieckim złomem” — argumentując, że gdyby tak było, Ukraińcy by go nie chcieli i zalegałby na granicy. Ocenił, że polska armia straciła realny atut — sprzęt bojowy — licząc na szybkie zastąpienie go nowocześniejszym uzbrojeniem, co w wielu przypadkach się nie wydarzyło: jednostki, które oddały MiGi, BWP czy T-72, pozostały bez sprzętu zastępczego lub bez części zamiennych do nowo otrzymanego uzbrojenia. Przywołał ustalenia z książki Zbigniewa Parafianowicza dotyczące rzekomo niedotrzymanej przez Niemcy umowy o wymianie sprzętu (tzw. Ringtausch) oraz zablokowane dziś unijne rekompensaty, pytając, kto i na jakich warunkach faktycznie się w tej sprawie umawiał.
Krytyka równania „bez wolnej Ukrainy nie ma wolnej Polski”
Bosak zakwestionował formułę przypisywaną Lechowi Kaczyńskiemu, że bez wolnej Ukrainy nie ma wolnej Polski, wskazując na dwudziestolecie międzywojenne jako historyczny kontrprzykład — Polska była wtedy wolna, mimo że państwa ukraińskiego wówczas nie było. Zauważył, że dla Rosji planującej atak na Warszawę bliżej jest z Mińska niż ze Lwowa, więc twierdzenie, że utrzymanie się Ukrainy chroni Polskę przed rosyjską agresją, jest, jego zdaniem, po prostu nieprawdziwe. Skrytykował też przekonanie, że przekazywanie uzbrojenia wyczerpie rosyjskie zasoby — Rosja, jak zauważył, uruchomiła produkcję zbrojeniową w trybie wojennym i gromadzi zapasy, oszczędzając swoją profesjonalną armię kosztem ochotników, kontraktowych żołnierzy i cudzoziemców (w tym z Korei Północnej).
Kto ponosi odpowiedzialność za fałszywe przesądy
Bosak postawił pytanie o odpowiedzialność za formułowanie błędnych ocen w polskiej debacie przez ostatnie lata, ostrzegając, że bez rozliczenia tego mechanizmu Polska będzie wciąż potykać się o kolejne fałszywe przesądy przy każdym poważnym problemie strategicznym.
Bezpieczeństwo Polski: stan gorszy niż w 2021 roku
Bojke zaznaczyła własne zastrzeżenie, że nie zgadza się z tezą, jakoby trwanie wojny na Ukrainie samo w sobie gwarantowało bezpieczeństwo Polski. Bosak podtrzymał swoją kontrowersyjną ocenę — poziom bezpieczeństwa Polski w 2026 roku jest, jego zdaniem, niższy niż w 2021 roku, mimo pozytywnych, długofalowych procesów adaptacyjnych w NATO i krajowych inwestycji obronnych.
Dlaczego Ukraina nie powinna wejść do UE ani NATO
Bosak jednoznacznie stwierdził, że jego sprzeciw wobec akcesji Ukrainy do Unii Europejskiej wynika przede wszystkim z powodów gospodarczych i cywilizacyjnych, nie z Wołynia. Wskazał na oligarchiczny system polityczno-gospodarczy Ukrainy, opisywany w raportach ośrodków analitycznych, jako fundamentalnie różny od demokratycznej wspólnoty rynkowej Europy Środkowo-Wschodniej — obawiał się, że wpuszczenie takiego podmiotu do unijnego „akwarium” doprowadzi do „zjedzenia” mniejszych, uczciwie działających graczy gospodarczych, w tym polskich. Ocenił, że relacje polsko-ukraińskie nie są dziś przyjazne i że Polska zaczyna być rozgrywana przez ukraińskie wpływy w Brukseli, mimo że Ukraina nawet nie jest jeszcze członkiem Unii.
Co do NATO, Bosak zaznaczył, że żadne z państw sojuszu w praktyce nie rozważa realnie przyjęcia Ukrainy — jest to, jego zdaniem, spór zastępczy, oderwany od rzeczywistości. Realnie rozważane są jedynie pozanatowskie, bilateralne gwarancje bezpieczeństwa. Ostrzegł, że rozszerzenie sojuszu przesunęłoby zasoby inwestycyjne obecnie chroniące Polskę i kraje bałtyckie w kierunku regionu czarnomorskiego, co nie leży w polskim interesie.
Powojenna „odwilż” gospodarcza z Rosją i zagrożenie izolacją Polski
Bojke zapytała, czy przy hipotetycznym stole rozmów pokojowych Bosak podałby rękę Władimirowi Putinowi i na jakich warunkach negocjowałby pokój. Bosak uchylił się od symbolicznego pytania o gest, koncentrując się na faktach — ocenił, że po zawarciu jakiegokolwiek pokoju nastąpi prawdopodobnie stopniowa odwilż gospodarcza z Rosją, być może nawet reaktywacja gazociągów Nord Stream, a Polska nie będzie miała realnych instrumentów, by ten proces zablokować, choć może mu przeszkadzać.
Wskazał, że Niemcy — których politycy, jak potwierdził prezydent Azerbejdżanu, wielokrotnie spotykali się z rosyjskimi odpowiednikami w Baku, także w lipcu tego roku — reprezentują w Europie niewypowiedziany wprost konsensus co do konieczności odbudowy relacji z Rosją po wojnie. Ocenił, że Polska, nie mając obecnie żadnej koncepcji stanu powojennego ani budowanej wokół niej koalicji, ryzykuje, że swoje cele zrealizują ci, którzy mają odmienne stanowisko. Ostrzegł przed dwoma skrajnościami: wejściem w jakąkolwiek zależność gospodarczą od Rosji (czego, jak podkreślił, Polska absolutnie nie powinna robić, nawet jeśli inne kraje się na to zdecydują) oraz popadnięciem w całkowitą izolację poprzez bezproduktywne blokowanie kształtującego się międzynarodowego konsensusu.
Rozmowę przeprowadziła Arleta Bojke z Krzysztofem Bosakiem, wicemarszałkiem Sejmu i współzałożycielem Konfederacji. Materiał „UKRAINA NAS NIE OBRONI PRZED ROSJĄ. CO POLSKA PRAWICA MYŚLI O PUTINIE” dostępny na kanale Koniec Świata – Arleta Bojke na YouTube, liczącym 290 tys. subskrybentów. Opublikowany 24 lipca 2026.
