Leonid Kuczma także zwrócił Order Orła Białego przyznany mu w 1997 roku

Były prezydent Ukrainy Leonid Kuczma zrzekł się Orderu Orła Białego, który otrzymał od Polski w 1997 roku. Powodem jest decyzja prezydenta Karola Nawrockiego o odebraniu tego odznaczenia urzędującemu prezydentowi Ukrainy Wołodymyrowi Zełenskiemu. Oświadczenie Kuczmy opublikowała jego rzeczniczka prasowa Darka Olifer.

„Przebaczamy i prosimy o przebaczenie”

W oświadczeniu Kuczma napisał, że przez całą swoją prezydenturę budowanie przyjaznych stosunków z Polską uważał za jeden z głównych priorytetów. Wspólnie z ówczesnym prezydentem Polski Aleksandrem Kwaśniewskim dokładał maksimum starań w tym kierunku, ze szczególnym uwzględnieniem rozwiązywania problemów historycznych w relacjach między oboma narodami. Owocem tych wysiłków była wspólna deklaracja pojednania z 2003 roku.

„Przebaczamy i prosimy o przebaczenie — właśnie tę zasadę wypracowaliśmy z prezydentem Kwaśniewskim przy duchowym pośrednictwie wielkiego Polaka, Papieża Jana Pawła II. Przez dziesięciolecia ta zasada działała” — napisał były prezydent.

Kuczma podkreślił, że prawdziwym potwierdzeniem polsko-ukraińskiej przyjaźni była bezcenna pomoc, jaką Polska udzieliła Ukrainie od pierwszych godzin pełnoskalowej inwazji Rosji. I wyraził przekonanie, że obecny nieprzyjazny krok prezydenta Nawrockiego nie może tego przekreślić.

„Nie po to Ukraina podjęła walkę”

Jednocześnie Kuczma stwierdził, że nie ma dziś innego wyjścia, niż zrzec się wysokiego polskiego orderu. „Nie po to Ukraina podjęła walkę z Rosją, która uzasadniała swoją inwazję pretensjami historycznymi, aby dziś już inne kraje dyktowały nam naszą historię i określały, kogo mamy czcić” — napisał.

Wyraził smutek i niepokój. Zaznaczył, że jedno to gdy atakuje wróg — zupełnie inne, gdy wrogość rozdziela przyjaciół. A jeszcze groźniejsze, gdy tym przyjaciołom zagraża wspólne niebezpieczeństwo.

„Powinniśmy pamiętać historię. Jednak przeszłość nie może być ważniejsza od przyszłości. Palący, ostry, lecz fantomowy ból dawnej tragedii nie powinien tak oślepiać, by nie dostrzegać realnego, obecnego zagrożenia ze strony imperialnej siły na Wschodzie, która już wcześniej pozbawiała państwowości oba nasze narody i nie ukrywa zamiaru, by spróbować to zrobić ponownie” — napisał Kuczma.

Były prezydent zakończył oświadczenie apelem: „Ukraina i Polska potrzebują siebie nawzajem jak nigdy dotąd. Politycy obu krajów muszą to rozumieć. Mam nadzieję na ich mądrość.”

Pełna treść oświadczenia

Заява Президента України (1994 – 2005рр.) Леоніда Кучми:

– У зв’язку з рішенням президента Польщі Кароля Навроцького позбавити Президента України Володимира Зеленського польського ордена Білого Орла, я прийняв рішення відмовитися від цього ордену, яким мав честь бути нагородженим у 1997 році.

Протягом всього свого президентства я вважав вибудову дружніх відносин з Польщею одним із своїх головних пріоритетів. Разом з моїм колегою Алєксандром Квасьнєвським ми докладали максимум зусиль для цього. Ми приділяли особливу увагу вирішенню історичних проблем у відносинах між нашими народами, результатом чого стала наша спільна заява 2003 року про їхнє примирення. Прощаємо і просимо прощення – саме цей принцип ми з президентом Квасьнєвським розробили за духовного посередництва великого поляка, Папи Івана Павла Другого.

Протягом десятиліть цей принцип працював. Справжня дружба України та Польщі стала реальністю. Її підтвердженням є та неоціненна допомога, яку Польща надавала Україні з перших годин повномасштабного вторгнення РФ. І я впевнений, що нинішній недружній крок президента Навроцького не може перекреслити все це.

Але сьогодні я не маю іншого вибору, ніж відмовитися від високого польського ордену. Не для того Україна прийняла бій від Росії, яка обґрунтовувала своє вторгнення історичними претензіями, щоб сьогодні вже інші країни диктували нам нашу історію та визначали, кого нам шанувати.

Я вірю у те, що дружба та союзницькі відносини між Україною та Польщею збережуться. Але сьогодні я відчуваю сум і тривогу. Одна справа – коли нападає ворог. Зовсім інша – коли ворожнеча розводить друзів. А ще страшніше – якщо цим друзям ще й загрожує спільна небезпека.

Ми маємо пам’ятати історію. Однак минуле не може бути важливішим за майбутнє. Пекучий, гострий, але фантомний біль давньої трагедії не повинен осліплювати настільки, щоб не бачити реальну, теперішню загрозу імперської сили на Сході, яка раніше вже позбавляла державності обидва наші народи та не приховує намірів спробувати зробити це знову.

Україна і Польща потрібні одна одній як ніколи раніше. Політики обох країн мають усвідомлювати це. Я сподіваюся на їхню мудрість.

Zdjęcie główne: Shutterstock – Leonid Kuczna –  Kijów, Ukraina – 6 czerwca 2019 r.: Drugi prezydent Ukrainy Leonid Kuczma podczas konferencji prasowej w biurze prezydenta.