Kultura Ukrainy pod ostrzałem. Polska intensyfikuje wsparcie dla dziedzictwa

30 marca we Lwowie odbyła się II Ukraińska Konferencja „Współpraca na rzecz odporności”. Zaprezentowano na niej założenia sojuszu na rzecz odporności kultury (Culture Resilience Alliance) oraz Funduszu Dziedzictwa Kulturowego Ukrainy (UCHF). W spotkaniu wzięli udział przedstawiciele ministerstw kultury Ukrainy, Litwy, Łotwy, Finlandii, Chorwacji i Szwecji.

Rosyjski dron uderzył w budynek na Liście UNESCO

W ramach modułu „Kultura pod ostrzałem: odporność i odbudowa w Ukrainie” analizowano stan sektora kultury w Ukrainie w obliczu trwającej wojny.

„Wydarzenia z 24 marca, kiedy rosyjski dron uderzył w budynek na terenie klasztoru Bernardynów — wpisanego na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO — pokazują, jak bardzo potrzebne są tego typu spotkania” — powiedziała Marta Cienkowska, ministra kultury i dziedzictwa narodowego.

W zniszczonym obiekcie mieści się Państwowe Archiwum Historyczne, przechowujące 12 kilometrów dokumentacji obejmującej ponad 800 zespołów archiwalnych sięgających początku XIII wieku.

„Nasze instytucje — przede wszystkim Instytut Polonika oraz Archiwum Państwowe — od lat wspierają archiwum: digitalizują zbiory, zabezpieczają budynek i dbają o właściwe warunki przechowywania tych bezcennych dokumentów. Dziś widzimy wyraźnie, że te działania muszą zostać zintensyfikowane” — dodała ministra.

Jedno z najcenniejszych archiwów historycznych w Europie

Centralne Państwowe Archiwum Historyczne Ukrainy, powstałe na bazie przedwojennego Archiwum Miasta Lwowa oraz Archiwum Akt Grodzkich i Ziemskich we Lwowie, należy do najcenniejszych archiwów historycznych w skali europejskiej. W jego zasobach znajduje się całe archiwum miejskie Lwowa obejmujące okres od XIV do XX wieku, 6000 ksiąg grodzkich i ziemskich sprzed rozbiorów, setki dokumentów pergaminowych od XIII wieku, całe archiwum namiestnictwa galicyjskiego i sejmu autonomii galicyjskiej, tysiące tomów katastrów austriackich, akta podatkowe, akta miast i wsi, notariaty, akta przedwojennych przedsiębiorstw lwowskich oraz instytucji kultury.

„Łatwiej byłoby powiedzieć, czego to archiwum nie mieści, niż co się w nim znajduje. Poza wymienionymi dokumentami archiwum zawiera księgi metrykalne katolickie, greckokatolickie i innych wyznań sprzed 1939 roku, archiwa majątków szlacheckich, archiwa kapituł i arcybiskupstw lwowskich różnych wyznań. Są tam również akta kilku urzędów II RP ewakuowanych we wrześniu 1939 roku na wschód oraz ogromny zasób źródeł do dziejów ukraińskiego ruchu narodowego w XIX i XX wieku — spółdzielczości, ruchu oświatowego i stowarzyszeń” — powiedział dr Maciej Wilamowski, historyk Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Polska przeznacza 2 mln euro na projekty kulturalne na Ukrainie

„Nasze wsparcie dla Ukrainy jest stabilne i ciągłe” — podkreśliła Marta Cienkowska podczas konferencji.

W 2026 roku polski wkład w program pomocy doraźnej UNESCO przekracza 200 tys. euro. Instytut Polonika we współpracy z polskim Ministerstwem Kultury i Dziedzictwa Narodowego planuje sfinansować 41 projektów na Ukrainie na łączną kwotę 2 mln euro.

„Wsparcie suwerenności kulturowej Ukrainy jest niezbędne dla stabilności regionu” — zaznaczyła ministra.

Poinformowała również, że wraz z innymi ministrami podpisała list protestacyjny przeciwko potencjalnemu powrotowi Rosji na Biennale w Wenecji.

Źródło i zdjęcie: Polonika.pl